Zbrodnia wojenna

Pojęcie mające bardzo odległą genealogię, sięgającą czasów starożytnych, choć wtedy jeszcze nie posiadające takiej nazwy. Od dawna istniały jednak szczególnego rodzaju zwyczaje, które określały zbiór czynów niedopuszczalnych także w czasie wojny. Dopiero w wieku XIX (deklaracja paryska, konwencja genewska, deklaracja petersburska) oraz z początkiem XX (konwencja genewska, konwencje haskie) powstały dokumenty jednoznacznie wskazujące zbiór czynów mających charakter zbrodni wojennej. Początkowo nie miały one charakteru karnego, to znaczy za ich przekroczenie nie groziła kara przed jakimś międzynarodowym trybunałem, gdyż to poszczególne kraje miały karać ewentualnych sprawców wedle samodzielnie sporządzonego prawodawstwa.

W okresie międzywojennym powstawały kolejne dokumenty precyzujące kwestię zbrodni wojennych (m.in. w roku 1925 nabrał mocy protokół genewski zakazujący korzystania przez walczące strony z gazów bojowych i środków bakteriologicznych), jednak to dopiero doświadczenie nazizmu i zakończenie II wojny światowej spowodowały szczegółowe określenie listy działań mających znamię zbrodni wojennej. Stało się to w dniu 8 sierpnia 1945 roku, kiedy podpisano w Londynie porozumienie 4 mocarstw w kwestii ścigania osób odpowiedzialnych za czyny zbrodnicze popełniane w czasie II wojny światowej. Na tej podstawie powołano do życia Statut Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze mającego osądzić nazistowskich zbrodniarzy wojennych.

Obecnie można zdefiniować pojęcie zbrodni wojennej jako działanie łamiące postanowienia konwencji odnoszących się do czasów wojny i określających zespół kwestii, którym przyznano charakter ius cogens – a zatem norm bezwzględnie obowiązujących (nakazu bądź zakazu). Zbrodnie wojenne są zatem szczególnego rodzaju działaniem popełnianym podczas konfliktów zbrojnych, które godzą w powszechnie uznane normy. Art. 6 Statutu Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze określił trzy główne kategorie zbrodni wojennych. Po pierwsze zbrodnie przeciwko pokojowi, wśród których są takie czyny jak planowanie, przygotowanie, rozpoczęcie i prowadzenie wojny napastniczej bądź każdej innej wojny gwałcącej postanowienia obowiązujących traktatów i porozumień międzynarodowych. Po drugie pogwałcenie praw i zwyczajów wojny, to znaczy dopuszczanie się takich czynów jak morderstwa, nieludzkie traktowanie społeczności zamieszkującej rejon walk, masowe deportacje bądź roboty przymusowe, zabijanie bądź brutalne traktowanie jeńców wojennych i wszelkich zakładników, rabowanie zarówno prywatnej jak i publicznej własności oraz dokonywanie wszelkich zniszczeń nie wynikających z bezpośrednich działań wojennych. I wreszcie trzeci typ działań zaliczanych do katalogu zbrodni wojennych to zbrodnie przeciwko ludzkości. Należeć tu będą takie działania jak prześladowanie i eksterminowanie ludności cywilnej oraz masowe deportacje mające doprowadzić do wyeliminowania z danego obszaru ludności o określonej narodowości, rasie czy przekonaniach religijnych.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych