Więź społeczna

Jest to pewien czynnik występujący pomiędzy co najmniej dwoma osobami, tworzący między nimi określony układ praw i zobowiązań. Może mieć charakter formalny bądź nieformalny. W przypadku formalnego, podstawą więzi jest dokument o charakterze prawnym (np. umowa o pracę), który skutkuje powstaniem określonych praw i obowiązków każdego z podmiotów więzi i poddaniu ich ochronie prawnej, zaś w przypadku nieformalnego osobiste nastawienia, emocje i uczucia, które także rodzą określone skutki, mające jednak jedyną instancję w ludzkim osądzie i sumieniu.

Niejednokrotnie jedna relacja może mieć wymiar zarówno formalny, jak i nieformalny. Przykładem jest choćby małżeństwo. Wymiar formalny wynika z podpisanego przed urzędnikiem stanu cywilnego zobowiązania, na skutek którego każda ze stron uzyskuje określone prawa i obowiązki, wymiar nieformalny natomiast ma swoje źródło w osobistych uczuciach, którymi obdarowuje się współmałżonka. Jeśli jednak uczucie wygaśnie, pozostają prawne konsekwencje, z których każda ze stron musi się wywiązać.

Więź społeczna składa się z kilku aspektów, które decydują o jej jakości. Po pierwsze każda więź to aspekt emocjonalny, czyli wzajemny poziom uczuć umiejscowionych na skali między niechęcią a sympatią. Oczywistą kwestią jest to, iż aspekt ten jest najsilniejszy w pozytywnych grupach odniesienia, które dla jednostki mają silnie identyfikacyjny charakter. Poziom emocji wiąże się wtedy z silnym zaangażowaniem, które dotyczy bardzo wielu płaszczyzn i wymiarów życia jednostki. W przypadku więzi nieformalnych ten element wydaje się najistotniejszy. Po drugie więź składa się z aspektu partycypacyjnego, czyli elementu więzi wyznaczanego przez poziom wzajemnej realizacji określonych zadań. Jego wartość określa się na skali między pełnym współdziałaniem, a jego brakiem. Ten aspekt nie musi za sobą pociągać zaangażowania emocjonalnego, gdyż może wiązać się z wypełnianiem formalnych zobowiązań (jak choćby w pracy), które mogą mieć charakter mechaniczny. Oczywistym jest jednak, iż wzrost poziomu zaangażowania emocjonalnego, zwiększa wzrost partycypacji. Po trzecie z aspektu poznawczego czyli tego elementu więzi, który wyznacza poziom wzajemnej znajomości określany poprzez umiejscowienie na skali między pełną znajomością, a jej brakiem. Jest to inaczej wiedza o danej osobie, jej światopoglądzie czy uczuciach. Mamy tutaj do czynienia z podobną zależnością jak poprzednio; jeśli mamy do czynienia z więzią formalną, można przypuszczać, iż aspekt poznawczy będzie spełniony w mniejszym zakresie, niż gdybyśmy mieli do czynienia z więzią o silnie osobistym zabarwieniu. I wreszcie aspekt wartościujący czyli wzajemna ocena istniejącej relacji na skali: ważne – nieistotne. Ten aspekt jest bardzo silnie związany z aspektem emocjonalnym, choć nie przesądza to o kierunku oceny. Wysoka emocjonalność nie musi oznaczać większego zaangażowania i wyższej oceny, gdyż może wiązać się z doświadczeniami frustracyjnymi, które mają negatywny wpływ na kształt i spoistość więzi.

Te cztery wymienione powyżej składowe stanowią podstawę do wydawania sądów na temat tzw. symetryczności istniejącej więzi. Jeśli udział każdego z aspektów jest podobny (co nie musi oznaczać identyczności), wtedy możemy powiedzieć, iż dana więź ma charakter symetryczny, jeśli zaś istnieją duże dysproporcje pomiędzy poszczególnymi aspektami więzi, mamy do czynienia z przeciwną sytuacją – z istnieniem więzi niesymetrycznej.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych