Społeczeństwo otwarte

Typ społeczeństwa, w którym nie istnieją żadne formalne ograniczenia do przemieszczania się w ramach panującego układu społecznego (stratyfikacyjnego). Jedynym elementem niezbędnym dla własnego przemieszczenia jest osobista determinacja i kapitał określonych czynników (dochód, wykształcenie, osobowość). We współczesnym świecie fundamentem istnienia społeczeństw otwartych jest ustrój demokratyczny, który zapewnia właściwe ramy dla swobodnego rozwoju poszczególnych jednostek. Sam ustrój nie jest jednak czynnikiem wystarczającym, gdyż ogromną rolę odgrywają takie elementy jak prawo, system edukacyjny, aktywność gospodarki czy rozwarstwienie społeczne. Każdy bowiem z tych czynników w znacznym stopniu może sprzyjać bądź utrudniać ruchliwość. Dla przykładu system publicznej edukacji stanowi bodaj jedyną szansę na zmianę swojej pozycji społecznej w rejonach, gdzie istnieje duży odsetek bezrobocia i brak gospodarczego i społecznego dynamizmu. Z drugiej strony obowiązek zdawania egzaminów korporacyjnych niezbędnych do wykonywania pewnych typów zawodów (np. prawnika czy pośrednika nieruchomości) w znacznym stopniu ogranicza możliwości wykonywania tych profesji. Jest to zatem przejaw jakiejś formy zamkniętości, ochrony określonych zawodowych partykularyzmów, nie wynika bowiem z braku wykształcenia, ale określonego i uznaniowego limitowania miejsc.

Innym aspektem otwartości (poza tym dotyczącym ruchliwości w ramach statusu społecznego) jest kwestia dotycząca pluralizmu wyznawanych poglądów i preferowanych stylów życia. Im bowiem w danym społeczeństwie większa zdolność do akceptacji różnorodności, tym owe różnorodności ujawniają się w sposób bardziej swobodny. Przykładem jest choćby społeczeństwo amerykańskie, w którym wielokulturowość i rozmaitość preferowanych światopoglądów jest bodaj największa ze wszystkich istniejących społeczeństw. To na przestrzeni całych dziesięcioleci sprawiało, iż kraj ten stanowił cel wielu pokoleń emigrantów do osiedlenia się i szukania dla siebie lepszego życia. Nic innego o tym nie stanowiło, jak właśnie charakter tego społeczeństwa, jego otwartość.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych