Repatriacja

Pojęcie odnoszące się do osób przymusowo przesiedlonych z miejsca swojego zamieszkania w okresie wojny, na skutek określonej polityki panującego reżimu (okupanta), bądź też w efekcie określonych postanowień kończących działania wojenne (zmiana granic), oznaczające ich powrót do Ojczyzny. Wiąże się z określoną polityką państwa polegającą na pomocy repatriantom w powrocie. Co ważne – jest to zjawisko, które może dotyczyć nie tylko samych wysiedlonych, ale także ich potomków, a zatem osób urodzonych poza granicami Ojczyzny, ale na skutek wychowania posiadających z nią więź emocjonalną. Repatriacja jest także jedną z form nabycia obywatelstwa.

Procesy repatriacyjne w bardzo znacznej skali następowały po II wojnie światowej na ziemiach polskich – Polacy zamieszkujący wschodnią część obszarów Polski przedwojennej na skutek zmiany granic przenosili się na tereny nowej obszarowo Polski, na ziemie będące przed wojną częścią Niemiec. Ponieważ Polacy wywiezieni na teren Kazachstanu i innych azjatyckich republik ZSSR znaleźli się tam jeszcze przed II wojną światową (w wyniku utworzenia Socjalistycznej Republiki Ukrainy i Białorusi), byli oni traktowani jako obywatele ZSSR, więc nie podlegali repatriacjom powojennym. Stało się to możliwe dopiero po 1989.

Repatriacja jest formą moralnego zadośćuczynienia dla osób (bądź ich potomków) którzy ze względu na koleje losu zmuszeni zostali do opuszczenia Ojczyzny i nie posiadają możliwości organizacyjnych i finansowych na powrót. Warunkiem jest osobiste pragnienie stałego osiedlenia się w Polsce. Dochodzi do tego ostatecznie po uzyskaniu wizy repatriacyjnej, a chwila przekroczenia polskiej granicy (i wbicia stempla) jest momentem uzyskania polskiego obywatelstwa. Obywatelstwo polskie nabywają równocześnie małoletnie dzieci będące pod władzą rodzicielską repatrianta. W zmienionych okolicznościach politycznych repatriant nabywa także obywatelstwo Unii Europejskiej i prawo do swobodnego przebywania na całym jej terenie. Współmałżonkowie lub członkowie najbliższej rodziny repatrianta, którzy nie posiadają polskich korzeni lub nie otrzymali od władz polskich statusu repatrianta nie otrzymują polskiego obywatelstwa.

Jeśli chodzi o etapy nadania prawa do repatriacji to wskazać można kilka z nich. Pierwszym (i z całą pewnością najważniejszym) jest uznanie danej osoby za osobę polskiego pochodzenia. Decyzje w tej kwestii podejmuje konsul właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Jakie jednak należy spełnić kryteria, aby możliwe było uzyskanie tego statusu? Przede wszystkim osoba ta musi deklarować, iż czuje się Polakiem (Polką), wykazując dodatkowo, iż przynajmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej, a także wykazać swój związek z polskością. Chodzi tu przede wszystkim o pielęgnowanie mowy, tradycji i zwyczajów. W jaki jednak sposób udowodnić fakt pochodzenia? Dokumentami potwierdzającymi to mogą być zarówno dokumenty wydane przez polskie władze państwowe (polskie dokumenty tożsamości, akty urodzenia, świadectwa odbycia służby wojskowej), Kościół katolicki i inne związki wyznaniowe (świadectwo chrztu), ale także przez władze byłego ZSRR (dokumenty deportacyjne).

Aby otrzymać wizę repatriacyjną osoba starająca się o nią musi mieć zapewnione warunki do osiedlenia się i utrzymania przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy. Dowodami potwierdzającymi zapewnienie warunków do osiedlenia się są np. uchwały rady gminy, w których zawarte zostają zobowiązania do zapewnienia repatriantowi lokalu mieszkalnego i środków utrzymania. Ważne, aby przyjęte rozwiązanie było możliwie konkretne, to znaczy aby wskazywało lokal mieszkalny, w którym zamieszka repatriant, oraz źródło utrzymania (zobowiązanie lokalnego przedsiębiorcy do zatrudnienia danej osoby na wymagany okres co najmniej 12 miesięcy). Małżonkowi repatrianta, który nie jest osobą pochodzenia polskiego państwo polskie udziela zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje nabyciem wielu praw, a w przyszłości także samego obywatelstwa.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych