Relatywizm

Jest to postawa intelektualno-moralna wedle której nie istnieje coś takiego jak trwały i nienaruszalny system wartości, posiadających swoją ściśle określoną hierarchię. Wedle skrajnie reprezentowanego relatywnego modelu sądzenia wszystkie wartości są względne i wynikają wyłącznie z tego, iż to sami ludzie nadają im określoną pozycję, rangę i znaczenie. Wszystko zależy zatem od kontekstu kulturowego (w ujęciu najbardziej obszernym), grupowych norm i standardów bądź od osobistych preferencji jednostki (ujęcie najbardziej zawężające). Próbując wyrażać określone sądy o ludzkich zachowaniach nie możemy (zgodnie z ideą relatywizmu) określać jednych za lepsze, a drugich za gorsze. Podobnie jest w przypadku systemów kulturowych; ich porównywanie i wzajemne wartościowanie mija się z celem, gdyż moralne aksjomaty na jakich są budowane mogą być do siebie nieprzystające. Co najwyżej możemy mówić o tym, iż są inne, bądź bardziej lub mniej użyteczne. Jak pisał o tym żartobliwie Leszek Kołakowski: „Kanibalizm to kwestia smaku”.

Możemy generalnie wskazać dwie najważniejsze formy relatywizmu: etyczny i kulturowy. Relatywizm etyczny odnosząc się do wartości uważa, iż wszystko jest tyle warte, na ile cenią to poszczególni ludzie. Nie istnieje żadna aksjologiczna hierarchia, a kryteria oceny mają charakter całkowicie subiektywny. Na dodatek poszczególne wartości zmieniają się wraz z czasem. Drugim rodzajem relatywizmu jest relatywizm kulturowy, wedle którego nie ma żadnych kryteriów, w oparciu o które można by stwierdzić, iż np. kultura Zachodu ze swoją ideą demokracji i wolności jest lepsza od kultur alternatywnych (islamu czy kultur plemiennych).

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych