Racjonalizacja

Mechanizm psychologiczny polegający na znalezieniu pozornie racjonalnego wyjaśnienia dla swojego zachowania, przy czym wyjaśnienie to ma charakter dostosowania całego rozumowania do zaistniałych faktów w taki sposób, aby bronić korzystnej opinii o sobie i o własnym wizerunku. Racjonalizacja ma zatem charakter usprawiedliwienia się przed samym sobą i innymi w taki sposób, aby nie “stracić twarzy”. Wydaje się zatem, iż jest to jeden z najczęściej doświadczanych mechanizmów obronnych w przypadkach, gdy jednostek postąpiły w sposób nieracjonalny (a zatem grozi im etykieta osób głupich), nie spełniły pokładanych w nich oczekiwań (etykieta bycia niewiarygodnym) bądź też popełniły czyn moralnie i społecznie niegodziwy (etykieta bycia człowiekiem złym i niegodnym zaufania). Amerykański psycholog społeczny Eliot Aronson uważa, iż zjawisko racjonalizacji wynika z faktu, iż każdy człowiek posiada skłonność do tego, aby być postrzeganym jako osoba racjonalna, przewidywalna, cechująca się spójnością myślenia i postępowania, a także moralnie przyzwoita. W rzeczywistości racjonalizacja jest często jedynie „dorabianiem ideologii” do zachowania, którego mechanizm ma swoje źródła w emocjach (lęku, uprzedzeniach, stereotypach, popełnianych błędach).

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych