Przestępstwo

Jest to czyn o charakterze bezprawnym i zawinionym, posiadającym szkodliwość społeczną w stopniu wyższym niż znikoma. Pojęcie bezprawności odnosi się do tego, iż czyn aby był uznany za przestępstwo musi być niezgodny z jakimś przepisem prawa karnego. Pojęcie zawinienia oznacza, iż zaistnienie danego czynu było w jakiś sposób zależne od działania określonej osoby, przy czym ta zależność mogła mieć charakter świadomy (ktoś planował przestępstwo i je zrealizował) bądź nieświadomy (ktoś źle uszczelnił instalację gazową w wyniku czego doszło do wybuchu). Nie można zatem przypisać popełnienia przestępstwa osobie, której nie można przypisać winy.

Przestępstwo może być wynikiem działania (w przypadku norm zakazu – np. potrącenie pieszego) bądź powstrzymania się od niego – czyli z zaniechania (w przypadku norm nakazu – np. nie udzielenie pomocy osobie poszkodowanej w wypadku). Jeśli chodzi o szkodliwość społeczną, to pojęcie to odnosi się do tego, iż czyn mający znamiona przestępstwa musi mieć określoną jakość skutków. Nie popełnia zatem przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeśli jego społeczna szkodliwość jest znikoma. A zatem zbyt mała szkodliwość społeczna może spowodować, że czyn kodeksowo zakazany, nie będzie uznany za przestępstwo.

Przestępstwa w prawie karnym mają dwojaki charakter: mogą być zbrodnią bądź występkiem. Ta pierwsza forma przestępstwa zagrożona jest sankcją nie krótszą niż 3 lata więzienia i może być popełnione jedynie umyślnie. Ta druga to czyn zagrożony sankcją grzywny powyżej 30 stawek dziennych wynagrodzenia, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności na miesiąc. Jest to podział uwzględniający kryterium wysokości kary. Jednak istnieje także możliwość innych podziałów ze względu na inne kryteria. I tak ze względu na kryterium sposobu ścigania wyróżniamy przestępstwo ścigane z urzędu (akt oskarżenia wnosi oskarżyciel publiczny, bez względu na to, czy osoba pokrzywdzona bądź jej rodzina życzy sobie tego) oraz przestępstwo ścigane na wniosek (akt oskarżenia wnoszony przez samego pokrzywdzonego). Ze względu na formę winy wyróżniamy przestępstwa umyślne, gdzie czyn powstał na skutek świadomego działania, którego intencją było wywołanie określonego, zabronionego prawem skutku oraz przestępstwa nieumyślne, które powstały na skutek działania nie zawierającego intencji dokonania czynu przestępczego. Innym podziałem może być podział ze względu na rodzaj samego czynu – z zaniechania bądź z działania.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych