Polityczna poprawność

Pojęcie wywodzące się z kultury anglosaskiej (ang. political correctness), oznaczające pewien zespół przekonań w oparciu o które wyrażana jest dominująca część poglądów wywodzących się z kręgów lewicowych i postępowo-liberalnych. Poglądy te określane często jako „antydyskryminacyjne”, dotyczą najczęściej takich kwestii jak rasa, płeć, seks, religia i ekologia i tworzą swoisty kod językowy.

Polityczna poprawność to pewne sposoby myślenia, uznane przez osoby je wyznające za niepodważalne, z którymi dyskutowanie nie zostaje uznane jako forma korzystania z wolności wypowiedzi i pluralizmu, ale naruszenia nieprzekraczalnych „świętych” zasad. Paradoks politycznej poprawności polega na tym, iż jej wyraziciele głoszą konieczność zerwania z wszelkimi wymiarami tabu i koniecznością dyskutowania o wszystkim bez zahamowań, wskazując równocześnie nowe przestrzenie, które mają status nienaruszalnych.

Wielu krytyków politycznej poprawności uważa, iż wiąże się ona z dążeniem do wywierania realnego wpływu na państwo i przekształcaniem rzeczywistości zgodnie z głoszonymi treściami. Nie byłoby może w tym nic nadzwyczajnego (gdyż każda grupa wyznająca określoną ideologię dąży do tego), gdyby nie fakt, iż czyni to w imię zasad sprawiedliwości i lepszego świata, wykorzystując ostatecznie państwo i prawo do swoistej inżynierii społecznej. Jej celem jest zatem radykalne przekształcenie tkanki społecznej zgodnie z nowymi standardami. W efekcie ci, którzy nie wyznają nowej ideologii są dyskryminowani. Jeśli nie prawnie, to przynajmniej politycznie i publicystycznie. Dokonywana jest na nich swoista egzekucja obywatelska. Osoba inaczej myśląca musi się liczyć z formą publicznej represji (ostracyzmu) i napiętnowania, co ostatecznie oznacza odebranie jednostce prawa do zachowania wolności w zakresie głoszenia własnych poglądów. Liczne przykłady doskonale obrazują problem, ale najsłynniejsze ukazują je najjaskrawiej. Na czoło wybija się sprawa szwedzkiego pastora, który został skazany na karę więzienia za nazwanie homoseksualizmu grzechem, a zatem za głoszenie określonego poglądu. Znamienne jest to, iż pastor nie bronił nikomu podejmowania krytykowanego przez siebie działania, ani nie nawoływał do nienawiści. Wyrażał swój religijny punkt widzenia, tym bardziej że używał kategorii grzechu. Państwo zatem swoim działaniem powiedziało: „Nie wolno ci tak myśleć”, łamiąc równocześnie zasadę autonomii państwa i kościoła oraz wolności sumienia.

Wedle krytyków poprawności politycznej innym przykładem jest stosunek do Unii Europejskiej i należąca do przeszłości dyskusja dotycząca traktatu lizbońskiego. Wedle ich przekonania jakakolwiek próba podjęcia krytycznej dyskusji na jego temat kończyła się postawieniem znaku równości między osobami krytycznie myślącymi o traktacie, a przeciwnikami integracji. W ten sposób ktoś, kto ma wyłącznie intencje krytycznego myślenia i szukania słusznych rozwiązań, zostaje uznany za przeciwnika i hamulcowego jedynego słusznego rozwiązania. W tym świetle funkcjonuje to tak, jakby była to gra zero-jedynkowa; albo jesteś w całości za i jesteś dobry, albo przeciw i jesteś zły. Oczywiście konsekwencją jest to, iż stygmatyzuje się osoby próbujące podejmować krytyczny osąd nazywając ich zwolennikami Giertycha i Leppera (bądź LPR i Samoobrony), choćby idee i osoby tych panów były dla kogoś zupełnie obce. Wedle krytyków pojęcia politycznej poprawności problem z takimi dokumentami jak traktat lizboński ujawnia jeszcze jedną bardzo charakterystyczną rzecz dla osób o poprawnościowej mentalności – paternalizm i przedmiotowe traktowanie woli osób inaczej myślących. Doskonałym na to przykładem jest irlandzkie referendum w sprawie traktatu lizbońskiego. Z jednej strony zwolennicy traktatu w wielu momentach podkreślali swój entuzjazm dla demokracji, z drugiej zaś, kiedy pewne rzeczy (zgodnie z zasadami głoszonego przez nich myślenia demokratycznego) nie poszły po ich myśli, postanawiali przejść nas wolą większości całego społeczeństwa do porządku dziennego, naciskając na rząd w Dublinie, aby skłonić go do kolejnego głosowania.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych