Pluralizm polityczny

We współczesnych państwach demokratycznych jest to jedna z głównych zasad konstytucyjnych ustroju (obok takich zasad jak suwerenności narodu czy podziału władzy). Wywodzi się z czasów, kiedy w myśli politycznej kluczową kwestią było rozstrzygnięcie problemu wolności jednostki oraz równości wszystkich obywateli wobec prawa. W szerokim znaczeniu (społecznym) oznacza wielość dopuszczalnych w danym społeczeństwie stylów życia i preferowanych przez jednostki systemów wartości. W znaczeniu wąskim (politycznym) oznacza, iż scena polityczna zorganizowana jest w oparciu o zasadę wolności tworzenia i działania partii politycznych (art. 11 Konstytucji RP), co w konsekwencji powoduje powstawanie na scenie politycznej wielości partii. Rzecz jasna sama zasada pluralizmu nie przesądza o charakterze systemu partyjnego, gdyż jest to efekt kilku dodatkowych czynników, nie związanych z samą zasadą pluralizmu (np. próg wyborczy, tradycje polityczne danego społeczeństwa, zawartość programowa poszczególnych ugrupowań i ich zdolność do skupiania swoich zwolenników). W efekcie końcowym system pluralistyczny to taki, który potencjalnie daje możliwość włączenia się do walki o władzę każdej partii, ale który nie przesądza ile z nich zdobędzie na nią realny wpływ.

Pluralizm polityczny wydaje się być czymś całkowicie fundamentalnym w społeczeństwie demokratycznym, gdyż naturalnym jest, iż pośród ludzi wolnych nie istnieje coś takiego jak jednoznaczność przekonań. Opinie i racje ludzkie ścierają się w swobodnej dyskusji, ale sposób widzenia i rozmaite oceny zjawisk zawsze będą tworzyć różne grupy. Pluralizm odpowiada zatem na najbardziej fundamentalną ludzką potrzebę, jaką jest możliwość odnalezienia na scenie politycznej własnego sposobu myślenia.

Oczywiście istnienie zasady pluralizmu nie wyklucza możliwości istnienia zapisów prawnych, które formułują pewne ograniczenia dla swobody tworzenia i działania partii. Podobnie jak w zakresie realizacji idei wolności nie uważa się za jej ograniczenie sytuacji, gdy chroniąc wolność jednej jednostki ogranicza się wolność innej. Wolność bowiem nie jest wartością absolutną. Przykładem takiego rozwiązania jest choćby przepis Konstytucji RP z 2 Kwietnia 1997 roku zawarty w artykule 13, który brzmi: „Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa”. Przepis ten wskazuje zatem na fakt, iż nie ma wolności działania dla tych, którzy chcieliby ograniczenia wolności dla innych. Warto zwrócić uwagę, iż przepis ten nie mówi nic o wyznawanym poglądzie, ale jedynie o funkcjonowaniu formalnego organizmu jakim jest partia. W kwestii wolności sumienia nie może być ograniczeń – nawet wtedy, gdy dotyczą one najbardziej nieakceptowanych opinii.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Zarejestruj się Zapomniałem hasła...
Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych