Piramida Maslowa

Jest to potoczny skrót dla teorii stworzonej przez amerykańskiego badacza i psychologa Abrahama Maslowa, podejmującego badania m.in. w zakresie ludzkich potrzeb i ich wpływu na ludzkie zachowanie. Maslow uważał, iż wszystkie ludzkie potrzeby (a zatem doświadczanie w sobie pewnego poczucia niespełnienia i braku), układają się w określony porządek i warunkują ludzkie zachowanie. Przy czym, nie chodzi o stwierdzenie, która z potrzeb jest ważniejsza, ale która jest bardziej podstawowa, to znaczy konieczna do spełnienia. Maslow uważał, iż realizacja pewnych działań możliwa jest jedynie w warunkach zaspokojenia określonych potrzeb. Zaproponował więc model hierarchii potrzeb złożony z pięciu poziomów, do którego dołożył tezę, iż człowiek dla swojego właściwego funkcjonowania musi je zaspokajać po kolei. Zaczynając od najbardziej podstawowych.

Jak wygląda zatem teoria Maslowa? Z jakich stopni się składa? Otóż psycholog umieścił na samym dole swojej piramidy potrzeby o charakterze fizjologicznym, a zatem zaspokojenie głodu czy pragnienia, potrzeby seksualne, potrzeba snu, swobodnego oddychania (coś o tym wiedzą osoby chorujące przewlekle na astmę) czy w ogóle potrzeba braku wewnętrznego napięcia. Kolejna grupa potrzeb to te określane mianem potrzeb bezpieczeństwa. Zaliczymy tutaj wszystko to, co wiąże się z osobistym poczuciem komfortu i odczuwania otaczającej sytuacji jako zapewniającej bezpieczeństwo. A zatem nie tylko sytuacje związane z bezpieczeństwem fizycznym, ale także te odnoszące się do ogólnych warunków życia – np. możliwości utraty pracy, posiadania dobrego zdrowia czy możliwości finansowych zapewniających rozwój edukacyjny dzieci. Trzecim typem potrzeb będą potrzeby akceptacji (zwane też potrzebami afiliacji i miłości, bądź też afirmacji mojej osoby przez innych). Wiążą się one z naturalnym dla człowieka pragnieniem przynależności do innych osób i grup i w ten sposób określania własnej tożsamości. Może to się przejawiać na różne sposoby, ale przeważnie jako pragnienie bycia członkiem określonej grupy czy zespołu ludzkiego. Czwarty gatunek potrzeb to ten określany mianem szacunku bądź też uznania. Polega na odczuwanym przez ludzi pragnieniu przypisywania im pewnych wartości: kompetencji, zaufania, rozumności, prestiżu itp. Może wiązać się z takimi kwestiami jak awans zawodowy, otrzymywanie pewnych zadań postrzeganych jako wymagające odpowiedzialności i samodzielności, chęć wykonywania zawodu pełnego prestiżu i społecznego uznania itp. Ostatnim typem potrzeb, zwieńczających cały układ, są potrzeby samorealizacji. Dotyczą kwestii związanych z osobistym systemem wartości danej osoby, które decydują o tym, iż czuje ona satysfakcję i spełnianie.

Piramida Maslowa była wielokrotnie poddawana krytyce ze strony osób uważających, iż człowiek jest w stanie zanegować kolejność przedstawioną przez amerykańskiego badacza. Nie trzeba w zasadzie daleko szukać, aby odnaleźć przykłady ludzkiej odwagi nic nie robiącej sobie w sytuacjach realnego zagrożenia i zaburzonego bezpieczeństwa (wojna, sytuacje ratowania czyjegoś życia, stawanie w opozycji do zdania większości broniąc jakiejś niepopularnej opinii). I rzecz jasna to jest prawdą. Nie znaczy to jednak, iż Maslow się pomylił. Pokazał pewien generalny typ potrzeb, który – poprzez siłę charakteru konkretnego człowieka i posiadaną przez niego moralną autonomię – może być przekształcony. Ale wymaga to rzeczywistego, moralnego męstwa, do którego zdolni są często nieliczni.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych