Państwo

Jest to forma organizacyjna społeczeństwa, która – wedle teorii Georga Jellinka – posiada trzy elementy składowe: ludność (element demograficzny), zarysowany w obrębie określonych granic obszar (element terytorialny) oraz władzę (element organizacyjny). Takie trójelementowe państwo posiada również trzy podstawowe cechy. Po pierwsze (1) jest ono formą organizacji przymusowej, to znaczy, iż nikt przebywający na jego terytorium, nie może uchylać się od postanowień działającej na nim władzy, a prawo nie stanowi przedmiotu wyboru, ale obowiązku (czyli właśnie przymusu). Dodatkowo wymienia się tutaj także fakt, iż przynależności państwowej w pierwotnym wymiarze nikt nie wybiera, gdyż jest ona efektem urodzenia się i działania jednej z dwóch zasad: ius soli bądź ius sanguinis. Po drugie (2) państwo jest organizacją suwerenną, to znaczy, iż w ramach spraw odnoszących się do jego obszaru, stanowi funkcję najwyższego arbitra, niezależnego w swoich decyzjach od innych podmiotów. Przejawia się to poprzez tworzenie obowiązującego na jego terenie prawa oraz w wyłącznym reprezentowaniu danej społeczności wobec innych form organizacyjnych mających charakter państwa. Ostatnią wreszcie cechą państwa (3) jest powszechność, czyli fakt, iż stosunek władzy realizowany na jego terytorium, odnosi się do wszystkich przebywających na nim osób.

Pytanie, jakiej natury jest państwo od wieków zajmowało liczne grono filozofów zajmujących się tym zagadnieniem. Wedle jednych jest to forma mająca charakter tworu w pełni naturalnego, powstającego samorzutnie w toku funkcjonowania ludzkich społeczności (Arystoteles). Wedle innych teorii państwo to forma stowarzyszenia, którego poszczególni uczestnicy zobowiązali się zrezygnować z części swojej wolności dla realizacji najważniejszego postulatu jakim jest ochrona życia, zdrowia i mienia (Hobbes, Locke). I wreszcie kolejna grupa określająca naturę państwa upatrywała w nim formę organizacyjną powstałą jako forma społecznego podboju (Gumplowicz), bądź społecznej represji, służącej realizacji określonych interesów.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych