Niezawisłość

Jest to kluczowe pojęcie odnoszące się do wymiaru sprawiedliwości i stanowiące kluczową składową zjawiska praworządności. Odnosi się do pozycji sędziego i stanowi jego główne zabezpieczenie. Oznacza, iż sędzia podejmując decyzje procesowe zależy jedynie od przepisów prawnych oraz tzw. prawdy materialnej (czyli zebranego w danej sprawie materiału dowodowego). W ten sposób sędzia chroniony jest przed wszelkimi naciskami instytucjonalnymi, personalnymi, a także ideologicznymi. Podejmuje decyzje na podstawie faktów i istniejących przepisów prawa, będąc wolnym od wszelkich innych wpływów, zaleceń i instrukcji.

Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest m.in. to, iż osoba pełniąca funkcję sędziego wymiaru sprawiedliwości nie może należeć do żadnej partii politycznej, związku zawodowego czy innej organizacji, do której przynależność mogłaby stanowić naruszenie jego niezawisłości. Dodatkowymi rozwiązaniami prawnymi gwarantującymi niezawisłość sędziemu są takie rozwiązania jak immunitet sędziowski (sędzia nie może bez zgody sądu być pociągnięty do odpowiedzialności karnej, pozbawiony wolności, zatrzymany czy aresztowany, chyba że zostanie ujęty podczas popełnienia przestępstwa, a jego zatrzymanie jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowości procesu; prezes właściwego sądu może postanowić o jego niezwłocznym zwolnieniu), nieusuwalność ze stanowiska (rozwiązanie prawne na skutek którego sędziowie nie mogą być zwolnieni z prawa pełnienia swojej funkcji, ani przeniesieni na inne miejsce wbrew swojej woli – tylko na mocy orzeczenia sądu i na podstawie ustawy; chroni ich to np. w sytuacji, gdyby mieli orzekać w kwestii w której mógłby być na nich wywierany nacisk poprzez groźbę usunięcia z pracy), a także odpowiednie wynagrodzenie zapewniające mu godziwe warunki pracy, mające go chronić przed korupcją.

Bardzo ważną rzeczą w kwestii niezawisłości jest odróżnienie niezależności sędziego w orzekaniu od niezależności służbowej. Niezawisłość dotyczy tylko tej pierwszej kwestii.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych