Mur berliński

Istniejący od 13 sierpnia 1961 do 9 listopada 1989 system betonowych umocnień o łącznej długości około 155 km, oddzielających Berlin Zachodni od Berlina Wschodniego i innych obszarów zachodniej Brandenburgii. System uzupełniany był przez licznie sąsiadujące z nim okopy, zapory z drutu kolczastego oraz pola minowe.

Mur powstał w celu likwidacji masowych migracji mieszkańców sowieckiej strefy Berlina do stref alianckich. Miał być formą radykalnego rozwiązania kwestii, która stanowiła propagandowo porażkę budowanej ideologii o wyższości ustroju komunistycznego nad demokracją liberalną. Zgodę na budowę muru wydała sama Moskwa w dniu 5 sierpnia 1961 r., o czym dwa dni później wspominał sam Nikita Chruszczow w audycji radiowej.

Przygotowania do ogromnej logistycznie operacji trwały już na wiele miesięcy wcześniej, zanim rozpoczęto stawianie muru. Nie mogło to rzecz jasna być nie zauważone przez mieszkańców Berlina Wschodniego, stąd też w okresie bezpośrednio poprzedzającym całkowite zamknięcie granicy liczba uciekinierów gwałtownie wzrosła. Kiedy 7 sierpnia Chruszczow ogłosił przez radio konieczność uszczelnienia granicy, nasępił w krótkim czasie tzw. syndrom „gorączki przymykanych drzwi”; dziennie na zachodnią stronę Berlina potrafiło przechodzić ponad 1000 osób, a 12 sierpnia (czyli dzień przed rozpoczęciem prac) ich liczba przekroczyła cztery tysiące.

O północy z 12 na 13 sierpnia 1961 roku 25 tysięcy uzbrojonych żołnierzy, policjantów i funkcjonariuszy robotniczej milicji ciasno otoczyło zachodnią część Berlina i rozpoczęto prace. Rankiem podano typową dla reżimu komunistycznego informację, iż państwa Układu Warszawskiego skierowały do władz Niemieckiej Republiki Demokratycznej prośbę o uszczelnienie granicy w Berlinie i bezpośrednio wokół niego. Zamknięto 67 spośród 81 istniejących punktów przekraczania granicy, a w niedługim czasie zamknięto kolejne siedem, co spowodowało, iż ruch między obu częściami miasta niemal całkowicie zamarł.

Wydarzenia z połowy sierpnia wywołały popłoch wśród społeczności wschodniej części Berlina. Widok powstających zasieków i betonowych segmentów kilkumetrowej wysokości powodował, iż w czasie pierwszych kilku dni budowy (gdy system nie był jeszcze szczelny), podejmowano bardzo liczne próby dostania się na stronę zachodnią. często wykorzystywano do tego okna budynków, które stanowiły granicę między obiema częściami stolicy Niemiec. Szybko jednak tą możliwość odcięto poprzez zamurowywanie okien, a w dużej części także wyburzanie granicznych budynków.

Przez niemal trzydzieści kolejnych lat komunikacja między obiema częściami miasta realizowana była poprzez wąski system bardzo silnie strzeżonych przejść, z których najsłynniejszy był „Checkpoint Charlie”, przy Friedrichstraße, gdzie w październiku 1961 doszło do konfrontacji czołgów sowieckich z amerykańskimi. Prawo do przekraczania granic ograniczono do tych obywateli NRD, którzy posiadali prawo stałego pobytu w strefie zachodniej Berlina. dotyczyło to najczęściej emerytów w ramach tzw. programu łączenia rodzin.

Budowa muru naruszając porozumienia kończące II wojnę światową od samego początku stał się przedmiotem protestów mocarstw zachodnich. Stanowił bardzo wyrafinowany system zamknięcia społeczeństwa wschodnioberlińskiego w politycznym systemie strachu i przemocy.

W nocy z 9 na 10 listopada 1989 rozpoczęto demontaż muru berlińskiego. W ciągu istnienia muru w trakcie prób nielegalnego przekroczenia granicy między wschodnim i zachodnim Berlinem zginęło 239 osób.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych