Manipulacja

Pojęcie o bardzo szerokim znaczeniu, odnoszące się do psychologii, socjologii a także zagadnień związanych z polityką. Rozumie się przez nie działanie, którego intencją jest wprowadzenie danej osoby bądź grupy osób (czy nawet całego społeczeństwa) w błąd. Efektem ma być myślenie i postępowanie zgodne z interesem manipulatora (reżimu politycznego, redakcji gazety, rozmówcy, firmy sprzedającej określony produkt). Najczęściej mamy do czynienia z sytuacją, kiedy osoba poddawana manipulacji nie jest tego w ogóle świadoma. Działa z przekonaniem, iż ma pełen zestaw środków do podjęcia właściwej decyzji w sytuacji, kiedy posiadane narzędzia (mocno wyselekcjonowana, a nierzadko też przekłamana wiedza) nie dają jej takich możliwości.

Manipulować można na różne sposoby, ale wydaje się, iż najpopularniejszym z nich jest manipulowanie treścią. Dla przykładu w reżimach totalitarnych władza nad historią była podstawowym warunkiem panowania nad ludzkimi umysłami. Fałszowano zatem i filtrowało minione fakty w taki sposób, aby potwierdzały głoszoną przez reżim tezę. Manipulacja była zatem częścią propagandy. Wielokrotnie powtarzanego kłamstwa, które (jak głosił Józef Goebbels), powtórzone sto razy staję się w ludzkich umysłach prawdą. W społeczeństwie demokratycznym manipulowanie treścią (czasami zamierzone, a czasami nie) ma miejsce w przypadku doboru upowszechnianego w mediach materiału. Nierzadko ujawnianie pewnych danych bądź też ukrywanie innych służy określonym redakcjom do realizacji popieranych przez siebie linii politycznych. Według zwolenników procesów lustracyjnych jednym z takich typów manipulacji przez całe lata 90-te były kwestie związane z argumentowaniem na rzecz jej krytyki. Zawężano konteksty, emocjonowano spór bez odwoływania się do faktów wskazując na nikczemność działań lustracyjnych. Miało to na celu zdyskredytowanie instytucji lustracji w oczach społeczeństwa. Wedle przeciwników interwencji w Iraku manipulacją były też działania gabinetu George’a Busha przekonującego społeczność amerykańską i międzynarodową o istnieniu rzekomych instalacji broni atomowej, biologicznej i chemicznej na terenie państwa Saddama Husajna. Bardzo wyrafinowaną formą manipulacji może być reklama.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych