Legitymizacja

Jest to proces, w którym określona osoba bądź grupa osób uzyskuje uprawnienie do sprawowania władzy, czyli de facto do pełnienia określonej funkcji. Legitymizacja jest zatem uznawaną za zgodną z prawem realizacją szczegółowo opisanej prawnie procedury, która wynosi konkretne osoby do funkcji urzędnika państwowego. Jeśli zostaną spełnione określone warunki i zaistnieją określone okoliczności, uznaje się, iż dana osoba (w organie kolegialnym grupa osób) może pełnić w państwie funkcje sprawowania władzy. Pojęcie to rzecz jasna dotyczy zarówno szczebla centralnego jak i samorządowego (lokalnego).

Najsłynniejszą klasyfikację typów legitymizacji stworzył niemiecki badacz problematyki pogranicza polityki, społeczeństwa i kultury – Max Weber. Rozróżnił on legitymizację tradycyjną (związaną z przekazywaniem władzy w drodze dziedziczenia), charyzmatyczną (wynikającą z posiadania przez określoną osobę zespołu cech, które wynoszą ją w oczach społeczeństwa do roli przywódcy) oraz legalną (wynikającą z procedur prawa). Wydaje się, iż klasyfikacja Webera nie obejmuje legitymizacji dokonanych za pomocą siły. Przykładem może być dojście w 1926 roku do władzy w Polsce obozu sanacyjnego, który dokonał tego na skutek przewrotu zbrojnego. W świetle obowiązujących przepisów prawa taka forma nie była dopuszczalna, a powstałe w jego efekcie rozwiązania legitymizacyjne akceptowały go post factum. Rzecz jasna można uznać, iż mające wtedy miejsce wydarzenia były przykładem legitymizacji charyzmatycznej, gdyż bazowały na autorytecie jednej osoby – Marszałka Józefa Piłsudskiego. Jednak uwidacznia się w nich pewna luka teorii Webera.

Odnosząc się do definicji pojęcia legitymizacji warto wskazać na dwa typy legitymizacji występujące obecnie w Polsce. Po pierwsze jest to legitymizacja pochodząca bezpośrednio od Suwerena (Narodu), która dotyczy trzech podmiotów: Prezydenta RP, Sejmu oraz Senatu. Wszystkie trzy instytucje i ich członkowie legitymizowani są w sposób bezpośredni w trakcie powszechnych wyborów. Drugim typem legitymizacji jest ta o pośrednim charakterze, wedle której swoją funkcję sprawują m.in. Prezes Rady Ministrów, Rada Ministrów, Rzecznik Praw Obywatelskich, Prezes NIK czy Prezes Trybunału Konstytucyjnego.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych