Kara kryminalna

Jest to forma dolegliwości, jaka dotyka osobę łamiącą przepisy kodeksu karnego, a wskutek tego popełniającą przestępstwo. W katalogu kar kryminalnych mamy do czynienia z ich pięcioma rodzajami; (1) karą grzywny, (2) karą ograniczenia wolności, (3) karą pozbawiania wolności na okres od jednego miesiąca do 15 lat, (4) karą 25 lat pozbawienia wolności i wreszcie (5) z karą dożywotniego pozbawienia wolności. Pojęciem kary określa się zatem zamknięty zbiór wymierzanych dolegliwości. Zatem nie wszystko, co w rozumieniu potocznym określimy mianem „kary”, uznane zostanie za nią w świetle prawa karnego. Rozróżnia ono bowiem także pojęcia środka karnego.

Wedle nauki prawa system kar kryminalnych posiada trzy najistotniejsze funkcje. Przede wszystkim represyjną – to znaczy jej celem jest ukaranie sprawcy i zaspokojenie społecznego poczucia sprawiedliwości. Po drugie prewencyjną, która polega na przeciwdziałaniu popełniania czynów zabronionych w przyszłości. I wreszcie po trzecie kompensacyjną, zmierzającą do zadośćuczynienia poszkodowanemu, naprawienie bądź zmniejszenie wyrządzonego mu zła (także w sferze moralnej).

W filozofii prawa od czasu kształtowania się personalistycznego podejścia do człowieka istnieje fundamentalny spór o najwyższy wymiar kary (tzw. karę główną) – czyli karę śmierci. Zwolennicy stosowania tej sankcji podkreślają, iż jest to jedyna kara, która może w sposób równie dotkliwy do popełnionego czynu dokonać społecznej odpłaty. Podkreśla się także fakt, iż często osoby popełniające najbardziej odrażające czyny (gwałt i morderstwo ze szczególnym okrucieństwem) nie poddają się resocjalizacji, co sprawia, iż po wyjściu na wolność ponownie dokonują podobnych czynów. W ten sposób w końcowym efekcie okazuje się, iż po wyjściu na wolność kolejny raz ofiarą (i to w stopniu najwyższym, wiążącym się z utratą życia) są niewinni obywatele. Trzecim argumentem na rzecz kary śmierci jest przekonanie, iż nie można żądać wobec siebie prawa, którego się nie dało innym. Przeciwnicy kary śmierci podejmują krytykę takiego podejścia. Argumentują, iż po pierwsze kara śmierci jest jakąś formą społecznej zemsty (jakaś forma tkwiącego w człowieku pierwotnego odruchu „żądania krwi”). Po drugie argumentują, iż prawo do życia przynależy każdemu bez względu na to, kim się jest. A po trzecie – wiele procesów sądowych miało w swojej historii dramatyczne pomyłki – co przy nieodwracalności kary śmierci jest wedle jej przeciwników nie do obrony.

W polskim systemie prawnym istnieje również kara aresztu, wymierzana w wymiarze od 5 do 30 dni za pewne wykroczenia. W skutkach jest ona identyczna z karą pozbawienia wolności, gdyż polega na zamknięciu w odosobnieniu osoby uznanej za sprawcę wykroczenia.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych