Funkcjonalna teoria społeczeństwa

Jest to teoria, wedle której struktura społeczeństwa i jego wewnętrzna organizacja wynika z konieczności realizacji określonych funkcji przez poszczególne grupy i jednostki. Najważniejszym zaś elementem tej struktury jest społeczny podział pracy, który ma decydujące znaczenie dla utrzymania wewnętrznej równowagi i ładu. Podstawowymi rolami o charakterze publicznym są bowiem te, które wiążą się z wykonywaniem określonych powinności zawodowych. Ich celem jest zaś zaspokojenie potrzeb danego społeczeństwa. Teoria funkcjonalna lokuje zatem źródło wszelkiej dynamiki społecznej w zapotrzebowaniu na określony typ pracy. Jeśli zmieniają się okoliczności i dajmy na to powstaje wynalazek internetu, zmienia się w konsekwencji tak wiele sposobów funkcjonowania społeczeństwa, iż musi powstać nowy podział pracy. Co wynika z faktu, iż wynalazek ten wygenerował stosowne zapotrzebowania na nowe typy działalności.

Teoria funkcjonalna jest teorią o charakterze ewolucyjnym, to znaczy, iż każda kolejna faza rozwoju danego społeczeństwa (kolejne jego stadium), wywodzi się z poprzednich faz w drodze naturalnych, samorzutnych przekształceń. Zmiany dokonują się bowiem nie na skutek dostosowania rzeczywistości do określonych ideologii, ale jako efekt praktycznych przekształceń świata społecznego. Jest to zatem teoria, w której nie ma miejsca na żadne rewolucje społeczne podbudowywane abstrakcyjnymi, utopijnymi ideologiami, gdyż one z samej definicji są utopijne, antysystemowe i całkowicie ignorujące rzeczywistość i funkcjonujące do tej pory zależności społeczne. Są – jak powiedziałby Emil Durkheim – anomiczne. Efektem każdej rewolucji społecznej jest struktura nie mająca jakiegokolwiek odwzorowania w realnym zapotrzebowaniu na społeczny podział pracy. Najdobitniejszym tego przykładem była rewolucja bolszewicka w Rosji, czy też inne rewolucje z hasłem komunizmu na sztandarach. W ich efekcie powstawały struktury o podłożu ideologicznym, w żaden sposób nie związane z realnym zapotrzebowaniem na taki czy inny podział pracy. Stąd też gospodarki powstające jako owoc tych rewolucji musiały być centralnie planowane; był to jedyny możliwy sposób realizacji tego, co w żaden sposób nie powstawało samorzutnie, ale jako owoc narzucenia rzeczywistości określonej treści ideologicznej.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych