Feminizm

Ruch społeczno-polityczny, którego głównym zadaniem jest walka o równouprawnienie i prawa kobiet we wszystkich dziedzinach ludzkiej aktywności. Doktryna feministyczna podejmuje aktywność społeczną na trzech płaszczyznach: (1) intelektualnej – uznaje, iż status kobiety jest zdeterminowany wyłącznie przez czynniki kulturotwórcze i nie znajduje przesłanek pozakulturowych prowadzących do zróżnicowania, (2) oceniającej – wyrażanie niezadowolenia z istniejących stosunków społecznych i uważanie ich za dyskryminujące oraz (3) politycznej – podejmowanie działań zmierzających do poprawy statusu kobiet.

Wspólną cechą wszystkich odmian feminizmu (a jest ich wedle różnych źródeł kilkanaście) jest przekonanie o dyskryminacji kobiet ze względu na ich płeć. W tym ujęciu cała kultura ma charakter seksistowski i patriarchalny, to znaczy wymyślony przez mężczyzn w taki sposób, aby służyła zaspakajaniu ich potrzeb i wyobrażeń o roli kobiety. Konsekwencją tego myślenia jest emancypacja kobiet, a zatem przekonanie, iż należy przekształcić dotychczasowe modele relacji między płciami (wyzwolenie, uwolnienie od określonych przekonań i ról). Umiarkowane feministki nie rozumieją jednak równouprawnienia jako tożsamości (to znaczy bycia takim samym) jak mężczyźni – nie chodzi o naśladowanie czy kopiowanie, ale o uznanie kobiecych wartości i sposobu ich życia i doświadczania rzeczywistości. Radykalne feministki idą jednak dalej podkreślając konieczność uwolnienia się kobiet z jakichkolwiek nadanych im do tej pory ról. Celem krytyki jest także język, który – wedle ich ujęcia – jest narzędziem utrwalającym tzw. tradycyjne wzorce kobiecych ról, ograniczając prawo do ich swobodnej ekspresji.

Jeśli chodzi o historię, to kluczowym momentem w walce o równouprawnienie kobiet było powstanie w Wielkiej Brytanii na przełomie XIX i XX w. ruchu sufrażystek, który domagał się przyznania kobietom praw wyborczych oraz możliwości ich uczestnictwa w życiu społecznym i politycznym. Skutkiem jego działań było m.in. uznanie kobiet za jednostki prawne (przyznanie praw politycznych), obrona przed dyskryminującym ustawodawstwem pracy oraz walka z prostytucją. Kolejny etap działalności ruchu feministycznego to lata 60 XX wieku w Stanach Zjednoczonych kiedy postulowano przyznanie kobietom prawa do pracy w zmniejszonym wymiarze godzin, dowartościowanie pracy kobiet w domu, zanegowanie instytucji małżeństwa i rodziny oraz dopuszczalność aborcji. Obecnie – wśród wielu odłamów feminizmu – można wskazać jego trzy główne odcienie: liberalny, który uznaje panujące stosunki społeczno-polityczne za niekorzystne i dyskryminujące dla kobiet (stąd też dąży do takiego przekształcania prawa i kultury, w których role społeczne zostałyby pozbawione podziału na kategorie męskie i żeńskie); radykalny, który wskazuje na potrzebę zmian społeczno – politycznych wedle kobiecego sposobu postrzegania rzeczywistości oraz potrzeb kobiet (co przy założeniu, że męski szowinizm jest czymś realnym prowadziłoby do sytuacji odwrócenia ról – czyli zamiast rozwiązywać problem, nadawałoby mu jedynie przeciwny zwrot; jest to ten sam model myślenia ideologicznego, który dominuje w komunizmie i jego teorii walki klasowej); umiarkowany, dla którego celem działalności jest praca na rzecz poprawy jakości życia kobiet.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych