Etniczność

Jest to zespół niepowtarzalnych cech społeczno-kulturowych charakteryzujący w sposób odmienny i specyficzny daną społeczność i odróżniających ją od innych zbiorowości (opozycja „my” – „oni”). Na pojęcie etniczności składa się taki zespół cech jak: wspólnota pochodzenia, wspólnota dziejów, wspólne terytorium, symbole, kod kulturowy, język i religia. Etniczność odnoszona jest do wielu różnorodnych praktyk kulturowych, dzięki którym i poprzez które dochodzi do ustanowienia i manifestowania różnic międzyetnicznych.

Członkowie grup etnicznych postrzegają swoją grupę jako wyraźnie odmienną od innych grup, a samych siebie jako odmiennych od członków tych grup. Ze względu na dużą wieloznaczność i szeroki zakres pojęcia etniczności uznaje się, iż występują trzy podstawowe podejścia w rozumieniu etniczności. Podejście fundamentalistyczne opiera się na założeniu, iż tożsamość etniczna składa się z głębokich, pierwotnych i podstawowych związków jednostki z daną grupą czy kulturą (etniczność jako cecha dana z urodzenia, „wrodzona”). Podejście konstruktywistyczne wskazuje na przygodność i możliwą zmienność tożsamości etnicznej, traktując etniczność raczej jako wypadkową różnorodnych uwarunkowań i wydarzeń historycznych (etniczność jako cecha nabyta). Wreszcie podejście instrumentalistyczne wskazuje, iż etniczność to koncepcja ideologiczna nie mająca nic wspólnego z rzeczywistością, tworzona jedynie w umysłach jednostek i grup jako środek do realizacji określonych celów.

Problemem, jaki istnieje w obrębie pojęcia etniczności jest rozróżnienie go od pojęcia narodowości. Oba zjawiska opierają się bowiem na odniesieniu do podobnych (a często identycznych) elementów, takich jak język czy kultura. Teoretycy zagadnienia będą wskazywać, iż naród od grupy etnicznej różni się określonym poziomem organizacji, który przejawia się w dążeniu do posiadania własnego państwa.

Zmiany społeczne jakie przyniósł wiek XX spowodowały, iż pojawiły się rozmaite głosy podkreślające zmierzch etniczności. Zwolennicy takiej tezy uważali, iż zjawisko to nie tylko niczego nie wnosi, co staje się zarzewiem konfliktów i antagonizuje społeczne relacje. Dziś argumentem mają być choćby krwawe wojny na Bałkanach w latach 90-ych XX wieku. Obrońcy etniczności podkreślają, iż antagonizm nie tkwi w samej etniczności, ale formie jej realizacji, która bardziej skupia się na podsycaniu negatywnych uczuć wobec innych, niż pozytywnym angażowaniu i integrowaniu swoich członków. Poza istnieje pytanie, czy człowiek może funkcjonować bez identyfikacji wspólnotowej jaką jest etniczność.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych