Etatyzm

Jest to doktryna o charakterze ekonomicznym, wskazująca na słuszność ingerencji państwa w gospodarkę do tego stopnia, iż państwo zyskuje przyzwolenie na przejmowanie prywatnych przedsiębiorstw bądź tworzenie nowych z pieniędzy podatników. Podstawowym założeniem jest teza, iż w okresach recesji do wyjścia z kryzysu nie wystarczą zwyczajne mechanizmy wolnorynkowe, ale określone działania państwa w gospodarce, stąd też przyzwolenie na interwencjonizm państwa. Takie przekonanie wynikało stąd, iż kraje, które posiadały gospodarki centralnie planowane (np. ZSRR) bądź poddane silnej kontroli władzy (faszystowskie Włochy), przechodziły kryzys o wiele łagodniej niż inni. Stąd zgodnie z założeniami Keynesa wiele rządów zdecydowało się na szeroki proces ingerencji w gospodarkę. Realizowało się to na wiele sposobów: od robót publicznych, poprzez dofinansowanie podupadających firm prywatnych, kończąc zaś na nacjonalizacji (upaństwawianiu, przejmowaniu firm na własność przez państwo). Miało to na celu nakręcenie koniunktury gospodarczej.

Etatyzm stanowi bardzo istotny element sytemu gospodarczego Unii Europejskiej, w której poprzez rozmaite fundusze i programy dofinansowania, państwo ingeruje w gospodarkę. Najbardziej jaskrawym przykładem działania etatystycznego jest polityka rolna, która do lat 90-ych stanowiła ponad połowę wszystkich wydatków Unii. Ekonomiści o nachyleniu socjaldemokratycznym wskazują, iż rozwiązanie to łagodzi kryzysy gospodarcze i pozwala wspierać te elementy gospodarki danego państwa, które wymagają zmian i nie posiadają środków na samodzielne przekształcenia w ramach mechanizmów rynkowych (np. przekwalifikowanie pracowników czy podniesienie technologii produkcji). Przeciwnicy etatyzmu poddają to stanowisko bezwzględnej krytyce wskazując, iż poprzez swoje rozwiązania stymuluje on podniesienie kosztów pracy i sztuczne finansowanie gałęzi gospodarki, które w naturalny sposób powinny upaść (czyli innymi słowy finansowaniu czegoś, co jest nieopłacalne i przynosi jedynie straty). W efekcie etatyzm – w opinii krytyków – ma blokować rozwój przedsiębiorczości, a tym samym przyczyniać się do spadku wszelkich wskaźników wzrostu gospodarczego. Etatyzm to także znaczący rozrost biurokracji.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych