Etapy integracji europejskiej

Integracja gospodarczo-polityczna państw Europy i utworzenie Unii Europejskiej to proces realizowany na przestrzeni ponad półwiecza. I wciąż przecież nie zakończony, gdyż w „kolejce” do wejścia czekają następne państwa. Ważne jest jednak, aby myśląc o wydarzeniach, jakie już się dokonały w drodze do wspólnej Europy, nie gubić kluczowej w tym wszystkim dynamiki. Ona bowiem wynikała z szerszych wydarzeń, jakie miały miejsce na kontynencie europejskim po II wojnie światowej.

Idee dojrzewały powoli i było ich kilka, jednak aby wskazać jakąś cezurę dla integracyjnych początków, nie popełni się nadużycia jeśli ulokuje się je w dniu przemówienia, jakie 9 maja 1950 roku wygłosił ówczesny minister spraw zagranicznych FrancjiRobert Schuman. Powiedział wtedy m.in.: „Pokój na świecie nie mógłby być zachowany bez twórczych wysiłków na miarę grożących mu niebezpieczeństw. Wkład, jaki zorganizowana i żyjąca Europa może wnieść w cywilizację, jest niezbędny dla utrzymania pokojowych stosunków. Głównym celem Francji, będącej od ponad dwudziestu lat liderem jednoczenia Europy, była zawsze służba pokojowi. Nie było Europy, mieliśmy wojnę. Europa nie powstanie od razu, ani w całości: będzie powstawała przez konkretne realizacje, tworząc najpierw rzeczywistą solidarność. Zgromadzenie narodów europejskich wymaga, by usunięta została odwieczna wrogość Francji i Niemiec: podjęte działanie musi w pierwszym rzędzie dotyczyć Francji i Niemiec. W tym celu rząd francuski proponuje natychmiast rozpocząć działania w ograniczonym, lecz decydującym punkcie: Rząd francuski proponuje umieszczenie całej francusko-niemieckiej produkcji węgla i stali pod zarządem wspólnej Władzy Najwyższej w organizacji otwartej na udział innych krajów europejskich”. Cały tekst tej politycznej deklaracji przeszedł do historii pod nazwą Planu Schumana. Sam Schuman był postacią niezwykle ważną dla rodzącego się procesu, jednak w rzeczywistości miał on kilku ojców; Obok ministra spraw zagranicznych Francji twórcą idei zjednoczeniowej był Jean Monnet – francuski polityk i przedsiębiorca, a także Alcide de Gasperi - premier Włoch, Konrad Adenauer – kanclerz zachodnich Niemiec oraz Paul Henri Spaak – premier i minister spraw zagranicznych Belgii.

Efektem działań zjednoczeniowych było podpisanie w Paryżu 18 kwietnia 1951 roku przez sześć państw – Francję, Republikę Federalną Niemiec, Włochy, Belgię, Holandię i Luksemburg – umowy międzynarodowej zwanej traktatem paryskim. W konsekwencji podpisanych zobowiązań utworzono Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS) – pierwszą z trzech Wspólnot Europejskich.

Kolejnym etapem integracji europejskiej było podpisanie – jeszcze w tym samym gronie – kolejnych dwóch umów międzynarodowych określanych mianem traktatów rzymskich; co nastąpiło 25 marca 1957 roku w stolicy Włoch. Na skutek zawartych w nich porozumieć rozszerzono zakres współpracy międzynarodowej o kolejne sfery życia, za które miały odpowiadać dwie nowo powołane organizacje: Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG) oraz Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom).

Zanim doszło do pierwszego w historii rozszerzenia trzech Wspólnot Europejskich o nowych członków, nastąpiły dwa ważne wydarzenia: połączono organy trzech wspólnot i utworzono Komisję Europejską (1967), a także sfinalizowano utworzenie unii celnej (1968). Upłynęło jednak 16 lat od podpisania traktatów rzymskich i doszło do pierwszego rozszerzenia grona państw tworzących Wspólnoty Europejskie; 1 stycznia 1973 r. członkami Unii Europejskiej stały się Wielka Brytania, Dania i Irlandia.

Po tym czasie nastąpiły kolejne etapy integracji; drugie rozszerzenie miało miejsce w roku 1981, kiedy to członkiem Wspólnot została Grecja, zaś trzecie w roku 1986, gdy do dotychczasowych członków dołączyły Hiszpania i Portugalia. W przypadku kolejnych rozszerzeń nastąpiła bardzo znacząca zmiana; od roku 1992 – kiedy podpisano traktat z Maastricht – kolejne państwa wstępowały już do Unii Europejskiej. Pierwszymi, które tego doświadczyły (w ramach czwartego rozszerzenia z 1995 r.) były Austria, Finlandia i Szwecja, a kolejnymi (i był to największy skok ilościowy członków integracji – szóste rozszerzenie) – od 1 maja 2004 r.Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Ostatnia faza nastąpiła druga część piątego rozszerzenia, w którym uczestniczyły Rumunia z Bułgarią (1 stycznia 2007 r.).

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych