Dyplomacja

Jest to działalność organów państwa posiadających uprawnienia do prowadzenia polityki zagranicznej, realizowana wobec innych państw i zmierzająca do uzyskania w stosunkach z nimi określonych rezultatów. Kluczowym elementem tych rezultatów jest zapewnienie ochrony interesów danego państwa i zapewnienie szeroko rozumianego bezpieczeństwa jego obywatelom. Materia prowadzonych działań może obejmować bardzo szeroki wachlarz kwestii, skupiając się jednak na trzech: politycznych, militarnych i gospodarczych. W tych obszarach dotyczyć może wzajemnej współpracy, wyjaśniania kwestii spornych, ale także gaszenia bądź rozniecania rozmaitych animozji i napięć.

Dyplomacja w stosunkach międzynarodowych ma kluczowe znaczenie. Stanowi esencję życia politycznego i najczęściej stosowany środek realizacji własnych interesów. Jeśli kończy się dyplomacja, najczęściej zaczyna się przestrzeń dla przemocy, a zatem dla wojny. Działa najczęściej w sytuacji stabilizacji i kontroli (jak choćby zabiegi dyplomatyczne finalizujące każdy z europejskich traktatów), jednak może być sztuką chodzenia po krawędzi zbrojnego konfliktu (konflikt kubański, zimna wojna). Jest też częścią każdej schyłkowej fazy wojny bądź też okresów w trakcie ich trwania, w których szuka się innych – poza militarnymi – rozwiązań.

Może stanowić formę „gry wstępnej” dla budowanych stosunków, ale także formę zwieńczenia od lat dopracowywanych rozwiązań. Może dotyczyć rzeczy mało i średnio istotnych (co z pewnością przejawia się działalnością dyplomatyczną organów niższego rzędu), ale także być formą dyplomatycznej walki o kwestie tak fundamentalne jak zachowanie niezależności i obrona przed zbrojną agresją.

Z całą pewnością jednak dyplomacja jest bardzo skomplikowaną i wyrafinowaną grą, w której aktorzy piszący na bieżąco scenariusz mają przed sobą wiele tajemnic. Jej zasadniczy element stanowią zarówno formalne, jak i nieformalne rozmowy szefów rządów i głów państw, które przygotowują fundament pod ostateczne ustalenia i działania. Często elementem dyplomacji jest blef, czego doskonałym przykładem w polityce amerykańskiej w latach 80-ych był tzw. program wojen gwiezdnych. Koncepcja realizowana przez prezydenta Ronalda Reagana w większości stanowiła obraz, za którym nie kryła się żadna realność. W oczach sowieckich strategów i przywódców był jednak czynnikiem realnie kształtującym ich zapędy; świadomość istnienia po stronie bardzo wysublimowanych technologii kosmicznych, mających służyć celom militarnym, niejednokrotnie powstrzymywała Związek Radziecki przed bardziej zdecydowanym działaniem.

W obliczu zagrożenia życiowych interesów państw niejednokrotnie zdarzało się, iż dyplomacja stanowiła element bardzo cynicznych i pragmatycznych kalkulacji. Dowodem na to jest bardzo wiele historycznych przykładów, jak choćby rozbiory Polski zrealizowane przez Prusy, Austrię i Rosję, pakt Ribbentrop – Mołotow między hitlerowskimi Niemcami i Związkiem Radzieckim oraz (co szczególnie boleśnie odczuli Polacy) spotkanie przywódców Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego w Jałcie w lutym 1945 r, w efekcie którego Polska utraciła swoje wschodnie rubieże (tzw. Kresy), a mieszkająca tam polska społeczność została siłą przesiedlona na tereny należące przed wojną do III Rzeszy (Dolny Śląsk).

W dobie globalizacji, kiedy powiązania w polityce międzynarodowej daleko wykraczają poza regionalność, dyplomacja stanowi działalność wykraczającą poza interes państwa-strony, przyjmując szerszą funkcję – np. zapobieżenia konfliktom zbrojnym w określonym rejonie świata. Przykładów na poparcie tej tezy można odnaleźć wiele – jednym z nich było zaangażowanie przywódców Unii Europejskiej w rozwiązanie konfliktu rosyjsko – gruzińskiego w lecie 2008 (spór o Południową Osetię). Innym przykładem jest stała aktywność i zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w utrzymanie stabilnej sytuacji na Bliskim Wschodzie (głównie w zakresie stosunków między Izraelem a państwami arabskimi).

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych