Doktryna polityczna

Jest to zbiór ogólnie uporządkowanych założeń, twierdzeń, poglądów i przekonań na temat określonej dziedziny życia społecznego i politycznego. Doktryna ma zatem niezwykle istotne znaczenie o wymiarze światopoglądowym i etyczno – moralnym, gdyż stanowi uzasadnienie dla bardzo konkretnych rozwiązań realizowanych w polityce. Doktryna buduje swoją wypowiedzią dość ogólny obraz, jednak mogą w niej istnieć bardzo konkretne rozwiązania (np. opisana przez Monteskiusza idea trójpodziału władzy jest przykładem doktryny). Różni się ona od ideologii szczegółowością, zaś od programu politycznego swoim ponadczasowym charakterem, gdyż program – w przeciwieństwie do niej – sporządzany jest na „dziś”, dla konkretnych okoliczności. Doktryna może w swojej wypowiedzi korzystać z dorobku naukowego, jednak część z jej twierdzeń wykracza poza uzasadnienie naukowe i bazuje albo na doświadczeniu, światopoglądzie i autorytecie twórcy.

Większość doktryn ma charakter całościowy, to znaczy odnoszący się do w miarę pełnego zakresu spraw społeczno-politycznych które są w nich regulowane. Często zawierają bardzo konkretne rozwiązania i uzasadnienia tychże rozwiązań, co sprawia, iż określa się je instrumentalną wersją ideologii. Dla swoich twierdzeń posiada szeroką podbudowę filozoficzną, jednak zachowując zdecydowanie większą łączność z praktyką polityczną.

Pojmując sprawę jak najbardziej ogólnie, za doktrynę polityczną możemy rozumieć każdy zespół idei odnoszących się do takich kwestii jak: równość, sprawiedliwość, własność, władza czy wolności. Tak więc doktryna w tym rozumieniu to pewna koncepcja życia zbiorowego. Pojęcia doktryny użyto w XX wieku także do określenia projektów politycznych odnoszących się do sfery międzynarodowej. Przykładem są dwie najsłynniejsze doktryny: Trumana i Breżniewa.

Powstające na przestrzeni ostatnich kilku stuleci doktryny polityczne spełniały najrozmaitsze funkcje: od identyfikacyjnych i integracyjnych (wytwarzanie środowisk społecznych o określonych poglądach, stanowiących podstawę dla tworzenia różnego rodzaju zrzeszeń i organizacji) poprzez programowe (stanowią teoretyczne zaplecze dla konkretnych rozwiązań stosowanych w polityce w danych okolicznościach), aż po propagandowe (stanowi element argumentacyjny w debacie publicznej). Z racji formy podejmowanego działania i głoszonych haseł dzielono je na kilka podstawowych typów: reakcyjne, reformistyczne, konserwatywne, rewolucyjne oraz utopijne. Ze względu na stosunek do równości oraz relacji społecznych dzielimy je na: elitarne, egalitarne oraz solidarystyczne. Jak byśmy jednak ich nie klasyfikowali i do których byśmy się nie odnosili, w dzisiejszym świecie stanowią niezastąpiony element polityki, bez którego trudno sobie wyobrazić istnienie poważnej debaty publicznej. Nikt bowiem w procesie socjalizacji politycznej nie uczy się w próżni, ale dojrzewa w krajobrazie intelektualnym, w którym doktryny polityczne stanowią być może nawet najważniejszy element.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych