Dekomunizacja

Jest to postulat podnoszony w kilku krajach Europy Środkowej, których przeszłość naznaczona była ustrojem komunistycznym. Jego główna treść dotyczy hasła rozliczenia z przeszłością poprzez ustanowienie ustawowego zakazu sprawowania funkcji publicznych przez dawnych funkcjonariuszy władz najwyższych i członków partii komunistycznej. Dekomunizacja po 1989 r. wiązała się także z szerszym planem likwidowania przeszłości komunistycznej w Polsce co przejawiało się m.in. zmianami nazw ulic i placów.

Samo zjawisko dekomunizacji było w Polsce przez ponad dekadę terminem napełniającym życie publiczne emocjami i konfliktami politycznymi. Środowiska przeciwne jej przeprowadzeniu często odwoływały się do obrazów, bardziej pasujących do krajów trzeciego świata niż Europy. Wskazywano więc, iż w rozliczeniu nie chodzi o nic innego, niż o nienawiść i chęć zemsty. Wskazywano, iż otwarcie procesów dekomunizacyjnych wywoła falę samosądów i społecznych egzekucji (jak to miało miejsce w Rumunii wobec Nicolae Caucescu i jego małżonki), a z punktu prawnego nie jest to nic innego jak tylko forma stosowania w praktyce odpowiedzialności zbiorowej, sprzecznej z postulatem budowy państwa prawa.

Zwolennicy dekomunizacji z kolei uważali, iż nie załatwienie tej sprawy to policzek dla tysięcy osób będących ofiarami komunistycznych represji (śmierci, pobić, prześladowań i poniżeń). A w szerszym znaczeniu dla tej części społeczeństwa, które doświadczyło jakichkolwiek represji wyłącznie z powodu swoich przekonań politycznych. Nie podjęcie żadnych kroków uważano za tworzenie standardów, w których za dokonane czyny nie ponosi się odpowiedzialności. Nie bez przyczyny za przykład w dyskusji dekomunizacyjnej przywoływano denazyfikację hitlerowskich Niemiec, gdzie postanowiono jednoznacznie urealnić proces osądzenia twórców nazistowskiego totalitaryzmu (procesy norymberskie).

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych