Chadecja

Podobnie jak wszystkie partie polityczne, także te określane mianem chrześcijańsko-demokratycznych związane są z bardzo konkretnymi zasadami światopoglądowo. W ich przypadku są to zasady odczytywane z kart Ewangelii – świętej księdze chrześcijan, a także pozostałych części Nowego Testamentu (listów apostolskich). Niejednokrotnie słowo „chadecja” utożsamia się z doktryną społeczną Kościoła katolickiego, co tylko po części jest słuszne. Kościół rzymski od czasów encykliki Rerum Novarum prowadzi ciągłą aktywność w dziedzinie kwestii społecznych, stąd też istnieje jego wpływ na inspiracje programowe katolickich chadeków. Jednak nie oznacza to, iż partie chadeckie są wyrazem tylko tej linii myślenia, gdyż kościoły protestanckie w tej materii prowadzą własne nauczanie.

Idea chadecji – zakładająca szacunek dla demokracji i jej zasad – umiejscawia się jako opcja świata pluralistycznego i nie postuluje (mimo rodowodu religijnego jej aksjomatów) związku państwa i religii. Błędem jest zatem traktowanie partii chadeckich jako politycznych przybudówek któregokolwiek z Kościołów chrześcijańskich (np. rzymskiego bądź luterańskiego) – nie są to ani partie wyznaniowe, ani nawet religijne, gdyż zakładają pełną autonomię organizacyjną od Kościołów. Podstawą doktryny chadeckiej jest coś, co można by określić mianem chrześcijańskiego humanizmu, wśród którego kilka zasad jest szczególnie istotnych. Po pierwsze człowiek jest osobą, co stanowi o jego nienaruszalności i wyznacza rangę jego godności. Po drugie osoba ludzka jest istotą złożoną, mającą swój wymiar biologiczny, psychologiczny, intelektualny, społeczny i nadprzyrodzony. Po trzecie zasady życia społecznego wyznaczone są przez kategorię dobra wspólnego i zasadę solidaryzmu społecznego. Po czwarte rodzina uznana jest za najważniejszą grupą społeczną – zdrowie rodziny jako instytucji stanowi o zdrowiu społeczeństwa. I wreszcie po piąte podstawą ustroju gospodarczego jest wolny rynek, jednak państwo chroni najsłabszych poprzez ograniczone prawo ingerencji.

Początkiem tworzenia myśli chadeckiej (przynajmniej wśród chrześcijan Kościoła rzymskiego) była encyklika papieża Leona XIII Rerum novarum z roku 1891, jednak najwybitniejszym reprezentantem tego myślenia był papież Jan Paweł II ze swoją encykliką Laborem Exercens z roku 1981. To w niej po raz pierwszy w oficjalnej nauce Kościoła otwarcie zostało stwierdzone, iż wolny rynek jest najlepszym sposobem rozwoju społecznego i bogacenia się społeczeństw.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych