Bananowa republika

Jest to określenia odnoszące się do państw, których realne funkcjonowanie opiera się na nieformalnych układach władzy ze światem biznesu, nierzadko funkcjonującym na granicy prawa bądź jawnie go przekraczającym. Najczęściej dotyczy to krajów o niestabilnym ustroju i sytuacji politycznej, prowadzących niejednokrotnie do różnych prób obalania i przejmowania władzy w sposób nieformalny.

Pojęcie to powstało pierwotnie jako określenie reżimów panujących w krajach tzw. Trzeciego Świata (głównie Afryka i Ameryka Łacińska), gdzie często gospodarka opierał się na produkcji jakiegoś jednego produktu (metale szlachetne, rudy, banany), z którego sprzedaży dominująca część pieniędzy dzielona była między przedstawicieli reżimu, lokalnych „biznesmenów” i importerów. Rzecz jasna utrzymanie takiego układu wymagało silnie niedemokratycznego ustroju.

Pojęcie to jest o tyle istotne, że w latach 90-ych było często używane w Polsce przez krytyków panującego systemu politycznego. Uważali oni, iż po 1989 roku w Polsce wytworzył się nieformalny układ istniejący pomiędzy światem polityki, mediów i biznesu realizujący nie tyle postulaty i interesy ogółu, ale wąskich grup społecznych i określonych środowisk. Pojęcie to nabrało na znaczeniu, kiedy w grudniu 2002 roku ujawniona została tzw. Afera Rywina, w efekcie której doszło do powołania pierwszej w III RP komisji śledczej i obalenia rządu Leszka Millera. Przesłuchania przed komisją wykazały realne istnienie całej sieci nieformalnych, towarzyskich powiązań pomiędzy politykami, ludźmi biznesu i mediów, które kreowały szereg patologicznych mechanizmów decyzyjnych. To właśnie do nich odnosiło się pojęcie republiki bananowej.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych