Akulturacja

Jest to proces dokonujący się na skutek długotrwałej i bezpośredniej styczności odmiennych kulturowo społeczności (odmiennych systemów kulturowych), z których jedna (znacznie silniejsza) prowadzi do znaczących zmian w kulturze słabszej, łącznie z całkowitym wygaśnięciem jej przejawów. Część definicji twierdzi także, iż akulturacja to nabywanie przez jednostki cech kulturowych społeczności, która nie stanowiła zaplecza procesu socjalizacyjnego. W przypadku osób migrujących – jest to szeroko pojęte przekształcanie się wzorów kulturowych, realizowane na skutek uczestnictwa w różnych formach życia społeczno – kulturalnego kraju osiedlenia się.

Akulturacja jest zatem przystosowaniem się całych zbiorowości (np. grup etnicznych) i jednostek do warunków życia w otoczeniu obcej czy też odmiennej kultury. Przekształcenie to może mieć charakter częściowy, gdzie zachowuje się swoją dotychczasową kulturową czy etniczną identyfikację i typowe dla siebie wzory zachowania w obrębie własnej grupy. Zdarzają się jednak sytuacje akulturacji pełnej, w wyniku której dochodzi do dostosowania swojego sposobu bycia do dominujących form zachowania przedstawicieli nowej kultury, co sprawia, iż finalnym stanem jest zanik jednej z kultur.

Procesy akulturacyjne dokonują się najczęściej na skutek jednego z kilku powodów. Po pierwsze w sytuacji, gdy w następstwie zmian granic dana grupa kulturowa staje się częścią innej, większej i dominującej grupy. W zależności od typów obu kultur i oficjalnej polityki rządu może dojść wówczas do konfrontacji dwóch odmiennych systemów kulturowych, w wyniku czego dochodzi do głębokich zmian jednego z nich, często prowadząc do jego zaniku. Przykładem realizacji takiej formy akulturacji, wspieranej przez instytucje biurokratyczne, były działania zaborców wobec Polaków w XIX wieku: bismarckowska polityka kulturkampfu oraz zjawisko rusyfikacji. Innym przykładem mogą być samorzutne procesy dokonujące się pomiędzy dwoma grupami społecznymi np. w następstwie procesów migracyjnych. Kluczowe jest w obu przypadkach jednak to, iż dokonujące się procesy zmian kulturowych następują na skutek nieustannego i bezpośredniego kontaktu. To z kolei prowadzi do procesów transformacyjnych w kulturze, a zatem do adaptacji obcych treści do własnej kultury, do trwałej likwidacji niektórych treści rodzimych, czasami do modyfikacji elementów obu stron.

Wyróżnia się trzy główne typy akulturacji: konieczną, wskazaną i pełną. Akulturacja konieczna występuje na wstępnym etapie zamieszkiwania w nowej kulturze i wiąże się z koniecznymi do zaakceptowania zmianami własnego zachowania (dostosowanie się do niezbędnego minimum kulturowego). Jest to akulturacja mająca charakter zewnętrzny, dostosowujący własne zachowanie do akceptowanych w danym społeczeństwie sposobów życia. Opiera się często na naśladowaniu określonych postaw bez ich głębszego rozumienia. Akulturacja wskazana idzie dalej w integrowaniu się z nową kulturą. Nie jest w żaden sposób konieczna, jednak jej realizacja w wydatny sposób ułatwia danej jednostce (grupie) współżycie z dominującą częścią społeczeństwa. Polega na wejściu w sferę znaczeniową określonych zachowań, na poznaniu idiomów i wyrażeń potocznych, na przyjęciu pewnych zwyczajów w pracy i w środowisku, w którym się mieszka. Zachowuje się jednak wciąż cechy kultury z której się pochodzi. Akulturacja pełna to wciągnięcie w charakterystykę swoich postaw nie tylko norm i wartości, ale także sposobów myślenia i samoidentyfikacji. Jednostka, która przechodzi proces pełnej akulturacji przyjmowana jest za swoją w obrębie danego społeczeństwa i sama uważa się za jej pełnego uczestnika.

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych