Adaptacja

Jest to proces polegający na przysto-sowaniu się jednostki lub grupy do funkcjonowania w zmienionym (lub nowym) środowisku. Jego charaktery-styczną cechą jest nieustanna interakcja zachodząca między jednostką (lub grupą) a środowiskiem, w wyniku której dochodzi do przekształcania wewnętrznej struktury tej jednostki (aspektów psychologicznych, osobowościowych) oraz sposobów działa- nia zgodnie z wymaganiami otoczenia.

Poziom adaptacji oznacza zdolność do nieustannego dopasowywania się do zachodzących w środowisku społe- cznym zmian. Im wyższy poziom adaptacji tym wyższa elastyczność owych zmian i na odwrót. Przy czym sama zmiana może dotyczyć wszystkiego; od cech zewnętrznych (np. struktury grupy), poprzez zmiany sposobów działania poszczególnych jednostek, aż po zmiany struktury wewnętrznej (co oznaczałoby reorientację w zakresie psychologicznej sfery jednostki, a także wyznawanych przez nią wartości). Dwa najbardziej wobec siebie odmienne przykłady adaptacji to z jednej strony sytuacja, kiedy przekształceniu ulega jedynie sposób działania jednostki lub grupy przy zachowaniu dotychczasowych prze- konań, z drugiej zaś gdy zmianie ulega też cała sfera wartościowania i myślenia. Sytuacja pierwsza jest klasyczną formą konformizmu, kiedy to osoba kształtuje swoje działania i formy bycia zgodnie z oczekiwaniami osób ją otaczających. Może to realizować się zarówno w wymiarze mikro (dostosowanie się do grupy rówie-śniczej), jak i makro (przyjęcie wzorców bycia typowych dla ogółu społeczeństwa przez osobę będącą emigrantem). Często takim sytuacjom towarzyszy zjawisko dysonansu poznawczego, czyli pewnej formy dyskomfortu odczuwanego z powodu istniejącego między sferą wewnętrzną i zewnętrzną rozdźwięku. a z drugiej przy jej całkowitym przekształceniu (to znaczy zinternalizowaniu panujących w danej kul- turze czy środowisku wartości). W przy- padku drugiej sytuacji osoba adaptująca się odczuwa swoje działania jako prze- dłużenie wewnętrznej struktury wartości; czuje z nimi realną psychologiczną więź, akceptując zarówno ich formę, jak i skutek.

Procesy adaptacyjne najczęściej odbywają się w sposób całkowicie spontaniczny, choć niejednokrotnie mają charakter celowych oddziaływań realizowanych przez specjalnie do tego powołane rządowe instytucje.

Adaptacja jest niezmier- nie ważnym elementem so- cjalizacji, czyli procesu, w którym człowiek organizm staje się człowiekiem istotą społeczną. W przypadku małego dziecka jest to tzw. socjalizacja pierwo- tna, zaś w przypadku star- szego bądź dorosłego  so- cjalizacja wtórna.

Przykładem adaptacji jest resocjalizacja, kiedy daną osobę próbuje się na nowo przywrócić społeczeństwu, wdrożyć ją w jego zasady i wartości. Innym rodzajem adaptacji jest asymilacja, kiedy jednostki w procesie zmiany miejsca zamie- szkania dostosowują się do nowego kodu kulturo- wego.

W obrębie asymilacji może my mówić o dwóch jej typach: zewnętrznej, która polega jedynie na dosto- sowaniu swojego zacho- wania do akceptowalnych społecznie norm (ma wtedy charakter konfor- mizmu) oraz zewnętrznej, która polega na uwew- nętrznieniu kodu kulturo- wego nowego środowiska i uznania go jako swojego (internalizacja).

Sprawdź także inne związane z tym hasłem pojęcia: a

Alienacja, Anomia, Asymilacja, Dyskryminacja, Emigracja, Grupa odniesienia, Imigracja, Integracja, Internalizacja, Konflikt ról, Konformizm, Kultura, Marginalizacja, Nonkonformizm, Perspektywa aksjologiczna, Postawa, Pozycja społeczna, Repatriacja, Resocjalizacja, Rola społeczna, Socjalizacja, Status społeczny, Stosunek społeczny, System normatywny, Tożsamość

Panel klienta

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Polecane Publikacje
Słownik Licealisty

Wiedza o społeczeństwie - maturalna praca pisemna

Wiedza o społeczeństwie - Analiza tekstów źródłowych