— Egzamin pełen wątpliwości —

Wedle założeń reformatorów szkolnictwa średniego w Polsce, nowa matura miała przynieść dwa razy mniej nerwów, otwierając drogę na studia. Wiadomo już jednak, że z powodu wątpliwości, jakie wobec niej posiadają uczelnie, tak się nie stało – pisze w Polityce Mariusz Czubaj.

„Jedną z najważniejszych zalet nowej matury miał być jej obiektywizm: uczniowie we wszystkich szkołach w Polsce otrzymają te same pytania i problemy do rozwiązania. Tego samego dnia o tej samej porze wszyscy chętni zdawać będą te same testy z historii, fizyki, biologii itd. W ten sposób – zakładali autorzy reformy – wyeliminuje się nie tylko niewspółmierność wymagań i różną skalę trudności, zobiektywizuje się także samą procedurę sprawdzania wiedzy kandydatów. O tę bezstronność zadbać miały komisje złożone z ekspertów przysyłanych do szkoły z zewnątrz, którzy zdających delikwentów nie widzieli wcześniej na oczy. Pisemne testy też zostaną ocenione poza szkołą, a sprawdzający nie będą znać nazwisk piszących.” – streszcza założenia reformy Mariusz Czubaj.

Matura miała stanowić zupełnie nową formułę egzaminowania, gdyż uczniowie dzięki jednemu egzaminowi mieli mieć szansę dostać się na swój wymarzony kierunek studiów. To miało na celu skrócić okres stresu, a zatem zmniejszyć ilość doświadczanego niepokoju. Jednak problemy, jakie pojawiły się po wprowadzeniu nowej matury  sprawiły, iż kalkulacja zmniejszonego stresu dla wielu osób może okazać się nietrafiona. Wątpliwości co do jakości poszczególnych arkuszy doprowadziły na wielu uczelniach  do stworzenie dodatkowego zabezpieczenia. Stąd też „tegoroczni maturzyści nie mogą liczyć na wydłużone wakacje, w wielu uczelniach bowiem będą musieli pokonać egzaminacyjną barierę zwaną eufemistycznie <<sprawdzianem predyspozycji>>.

Wedle przytoczonej wypowiedzi Artura Lomparta – rzecznika prasowego Uniwersytetu Warszawskiego – „Na 34 kierunkach studiów, spośród wszystkich 76 wykładanych na Uniwersytecie Warszawskim, przewidziano dodatkowe sprawdziany predyspozycji. Przyjęliśmy zasadę, że za taki sprawdzian można uzyskać maksymalnie 50 proc. wszystkich możliwych punktów.” Efekt jest zatem taki, iż w przypadku zdobycia 100 proc. punktów na maturze, stanowić one będą zaledwie 50 proc. punktów przesądzających o dostaniu się na określone studia na UW. A to diametralnie zmienia optykę patrzenia na egzamin maturalny. Jak pisze Mariusz Czubaj: „Uczniowie skarżą się, że wciąż trudno połapać się, kto i czego będzie od nich wymagał, tym bardziej że język informacji zamieszczanych na stronach internetowych to czasami istne pismo talmudyczne. Zdezorientowani są wszyscy, nawet urzędnicy Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu. Można tam na przykład usłyszeć, że dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim zrezygnowało z dodatkowego sprawdzianu, tymczasem to nieprawda.” Wedle dr hab. Andrzeja Kozioła, osoby odpowiedzialnej za rekrutację na UW „Kandydat musi przejść przez sprawdzian predyspozycji, który jest trzyczęściowy i obejmuje sprawozdanie z konferencji prasowej, adiustację stylistyczno-językową tekstu oraz sprawdzian wiedzy o mediach krajowych i zagranicznych.” Efekt jest taki, że to właśnie wynik tego testu przesądza o tym, czy uczeń dostanie się na studia czy też nie. A zatem z jednego stresu zrobiły się dwa.

Podobną politykę stawiania dodatkowych wymagań realizuje bardzo popularny Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. O przyjęciu w poczet jego studentów decyduje sprawdzian, na którym maturzyści muszą wykazać się rozumieniem i interpretacją tekstu. Nie jest to jednak polityka całego Uniwersytetu, gdyż dla przykładu dodatkowy sprawdzian na filozofię stanowi 25 proc. decydujących o przyjęciu punktów, zaś na marketing i zarządzanie (gdzie w roku 2008 byłą  rekordowa liczba 31 kandydatów na miejsce) całkowicie o wszystkim przesądza matura.

Jeśli chodzi o to w jaki sposób uczelnie przeprowadzają dodatkowe sprawdziany, to tu też nie ma jednej formuły. „Uczelnie nie powinny jedynie – w myśl przepisów ministerialnych – przeprowadzać ich z przedmiotów zdawanych na nowej maturze. Reszta zależy od wyobraźni władz wydziałów i instytutów. I tak na przykład, aby dostać się na socjologię na UW, trzeba dobrze zanalizować i zinterpretować tekst dotyczący spraw społecznych, zaś sprawdzian na psychologię dotyczy rozumienia tekstu naukowego.” – przytacza szczegóły Czubaj. I dodaje, iż kluczowe jest to, aby uczeń dokonując wyboru matury zwrócił uwagę szczególnie na jedną rzecz: poziom arkusza. „Zdarzają się tu niespodzianki: w przypadku polonistyki na UW („przez niedopatrzenie” – jak mówi jeden z pracowników) wystarczy język polski tylko na poziomie podstawowym, chociaż, z zasady, filologie wymagają pogłębionej wiedzy. Na obleganą informatykę (w ubiegłym roku 19 kandydatów na miejsce) wystarczą wyniki maturalne.” Trzeba jednak pamiętać, iż o dostaniu się na studia decyduje nie tylko matura, ale także olimpiady przedmiotowe. A to prowadzi do sytuacji, iż – jak mówi prof. Stefan Jackowski, dziekan Wydziału Matematyki Informatyki i Mechaniki– „hipotetycznie może się zdarzyć, że będziemy mieli większą liczbę kandydatów z wybitnymi maturami niż miejsc. (…) Uważam jednak, że większą wagę mają osiągnięcia z całego okresu szkolnego niż sprawdzian pisany w stresie.”

Bardzo prestiżowa Szkoła Główna Handlowa także stworzyła dodatkowe sito, gdyż oprócz wyników matury z „matematyki, dwóch języków obcych oraz geografii lub (do wyboru) historii, (…) uczelnia przygotowała własny sprawdzian. Rzecznik SGH Jacek Polkowski wyjaśnia: – Będzie dwuczęściowy: test zamknięty oraz zadania tekstowe, zgodne z podstawą programową przedmiotu <<podstawy przedsiębiorczości>>.” – pisze Mariusz Czubaj.

Jeśli chodzi o Politechnikę Warszawską, to nowa matura stanowić będzie przepustkę na większość kierunków. Jak wyjaśnia jednak publicysta polityki „egzamin będą musieli zdawać ci, którzy nie mają na świadectwie dojrzałości oceny z przedmiotu wymaganego przez PW. Dodatkowy sprawdzian czeka kandydatów na architekturę. Większość uczelni technicznych postępuje podobnie. Życzliwym okiem na maturalne wyniki tegorocznych abiturientów patrzy największa uczelnia rolnicza – Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego.”

Sytuacja jest zatem dość mętna. „Wprowadzenie nowej matury miało ułatwić rekrutację na studia, tymczasem w chaosie dodatkowych wymagań stawianych w tym roku maturzystom gubią się oni sami, ich rodzice i nauczyciele. W szkołach organizuje się więc dodatkowe kursy, które mają pomóc tym, co staną przed uczelnianą komisją. Licea decydują się na rozwiązania strategiczne: zwiększają liczbę godzin z podstaw przedsiębiorczości, bo przynajmniej wiadomo, że wszyscy, którzy wybiorą się na SGH, będą mieli w ten sposób łatwiej.” – przedstawia sytuację Mariusz Czubaj. I podkreśla po chwili: „Doświadczeni nauczyciele rozumieją, dlaczego uczelnie zachowują wobec nowej matury wzmożoną czujność. Dyrektor I Społecznego Liceum Ogólnokształcącego w Warszawie Krystyna Starczewska mówi: – Egzamin maturalny wymaga dopracowania. Pokazały to choćby matury próbne. Na pewno gruntownego przemyślenia wymaga forma egzaminu maturalnego z przedmiotów humanistycznych. Z kolei w testach z fizyki zdarzały się błędy.”

Problemem w całym systemie egzaminowania maturalnego jest nie tylko sam arkusz. Dość kłopotliwa jest też sprawa tego, iż każdy maturzysta do końca września składa deklarację dotyczącą zdawanych na maturze przedmiotów, równocześnie ze wskazaniem wariantu: podstawowego bądź rozszerzonego. A przecież wielu uczniów ma problem z podjęciem wyboru studiów do ostatniej chwili.

Fakty są więc takie, iż zamiast zmniejszania się maturalno-uczelnianych kłopotów, przybywa ich i – co prawdopodobne – zwiększają końcową ilość stresu. Tym bardziej, iż na niektóre uczelnie dodatkowe sprawdziany realizowane są w drugiej połowie lipca, a ostateczna rekrutacja na zaoczne nawet we wrześniu. A zatem okazać się może iż zabraknie nawet najdłuższych wakacji w życiu.

Artykuł źródłowy – Tygodnik Polityka

Panel ucznia

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Zarejestruj się Zapomniałem hasła...
POWTÓRKA MATURALNA
ponwtśrczwptsobnie
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
     12
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
Szkoła języków obcych Profi-lingua