Wpierw określ typ, a potem działaj

——————————————————————————————————

Istnieje pewien wątek, który wydatnie sprawia, iż przygotowanie się do pisania pracy pisemnej z wos-u stanowi nie lada zadanie: odmienność typów poleceń. Istnieją bowiem trzy ich rodzaje, a każdy rodzaj niesie za sobą konieczność odmiennej strategii. Nawet jeśli nie zupełnie odmiennej, to zawierającej działania, o których należy pamiętać „w jednej”, a nie trzeba „w drugiej” i „trzeciej”. Szczególnie trudne jest to wtedy, gdy temat wypracowania przybiera charakter tematu otwartego, w którym nie ma żadnych wskazówek mówiących „ile czego”.

Najczęściej występujący rodzaj polecenia zaprezentowany został w artykule Jedna praca – trzy plany. Zanalizowany tam przykład cechował się tym, iż w poleceniu za pomocą zwrotów imperatywnych wskazano nie to, jakie czynności należy wykonać (a tym samym co będzie punktowane), ale także w jakiej ilości należy użyć poszczególnych elementów. Przystępując do analizy polecenia wiemy zatem dokładanie „ile-czego”. Istnieją jednak dwa odmienne warianty, które w przeciągu kilku lat funkcjonowania obecnej maturalnej formuły stosowano. W pierwszym różnica polega jedynie na tym, iż nie używa się w poleceniu liczebników, a zatem wiemy jedynie co jest punktowane, ale bez doprecyzowania w jakiej ilości. W drugim wariancie – z którego skorzystano w dwóch ostatnich latach – temat zarysowany jest w postaci alternatywy, bez jakichkolwiek szczegółowych zwrotów imperatywnych. Jest to zatem temat, który z samego początku wydaje się w pełni otwartym, a zatem powielającym formułę tzw. starej matury (gdzie pisano rozprawkę na zadany temat). W rzeczywistości tak nie jest, gdyż należy pracę pisać w oparciu o bardzo ścisły plan, mający jednak taką samą strukturę dla każdej pracy tego typu. Zobaczmy zatem po kolei jak to się prezentuje, zaczynając od analizy tematu zaprezentowanego w książce Trener – maturalna praca pisemna, który określam jako temat z pełnym opisem.

Dokonaj ogólnej diagnozy sytuacji rynku pracy w Polsce po 1989 roku wskazując jego cztery najistotniejsze cechy. Wskaż i krótko omów czynniki, jakie mogły się przyczynić do ich zaistnienia. Określ cztery najbardziej palące działania, jakie powinny zostać podjęte przez państwo, aby skutecznie przyczynić się do pozytywnych zmian na rynku pracy. Uzasadnij każde z działań. W swojej wypowiedzi pamiętaj o korzystaniu ze źródeł zamieszczonych w arkuszu.

Idąc za wskazówkami udzielonymi w artykule Jedna praca – trzy plany, widać już na samym początku, iż temat ten w zasadzie nie powinien stwarzać w wersji planu punktowego żadnego kłopotu. Wręcz wydaje się, iż nie można popełnić w tej kwestii błędu. Wyraźnie znajdujemy bowiem zwroty imperatywne („dokonaj”, „wskazując”, „wskaż”, „omów„, „określ”, „uzasadnij”, „pamiętaj”), dzięki czemu możemy dokładanie określić czego się od nas wymaga. Mało tego – w poleceniu odnajdujemy także liczebniki, które dokładnie nam powiedzą w jakiej ilości mamy zastosować określone elementy pracy.

Szukamy zatem 16 punktów. Z użytych zwrotów od razu możemy wyeliminować dwa: „dokonaj” i „pamiętaj”, ponieważ pierwszy jest ogólnym określeniem czekającego nas zadania doprecyzowanego przez kolejne zwroty, zaś drugi dotyczy źródeł. Zostaje nam zatem 5 zwrotów imperatywnych, które określają nasze pole działania. Rozłożyłbym w nich punkty następująco:

  • Cztery cechy charakteryzujące polski rynek pracy – 4p
  • Wskazanie i omówienie czterech przyczyn, które do nich doprowadziły – 4p
  • Cztery najbardziej palące działania – 4p
  • Uzasadnienie dla działań – 4p

W poleceniu nie ma liczebników dla zwrotów „wskaż”, „omów” i „uzasadnij”, ale jest to jasne z samego jego kontekstu. W przypadku „wskaż” i „omów” zastosowano łączenie, nie tyle z racji dzielącego ich spójnika „i” (co wskazywało by na rozpatrywanie ich łącznie), co raczej z faktu, iż samo wymienienie jest czynnością na tyle prostą, iż powinno wystąpić wraz z omówieniem. Poza tym tak też wychodzi z kalkulacji punktowej – gdybyśmy każdemu dali po 4 punkty, już teraz mielibyśmy ich 20.

1 2 3

Panel ucznia

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Zarejestruj się Zapomniałem hasła...
POWTÓRKA MATURALNA
ponwtśrczwptsobnie
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
     12
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
Szkoła języków obcych Profi-lingua