Publicystyka – wielość stylów i perspektyw

——————————————————————————————————

Na kwestię analizy tekstu publicystycznego można popatrzeć dwojako. Po pierwsze jak na źródło informacji swojej osobistej wiedzy o otaczającym  świecie (społecznym, politycznym, gospodarczym), a po drugie jak na element zadania, w którym publicystyczne rozważania są jedynie elementem sprawdzania naszych umiejętności czytania i analizy. I choć kluczowa dla nas jest w tym momencie ta druga kwestia, to jednak aby ją właściwie wyłożyć, wspomnieć należy także o tej pierwszej. Jest tak dlatego, iż tekst publicystyczny – poza warstwą opisową – posiada także określone nastawienia, które choć przedstawione jako fakty, w rzeczywistości są ukrytymi opiniami. Świadomość tego jest zaś kluczowa dla właściwej interpretacji tekstu.

Trzeba nam zatem postawić najważniejsze pytanie: „W jaki sposób czytać tekst publicystyczny, aby dokonać jego właściwej analizy?”. I na tak postawione pytanie trzeba nam wpierw udzielić możliwie najkrótszej odpowiedzi: KRYTYCZNIE. Czytając tekst jako źródło mojej wiedzy (nie ważne z jakiego będzie dziennika czy tygodnika), należy odrzucić intuicyjne przekonanie, iż skoro coś zostało napisane w takiej gazecie, znaczy, iż musi być prawdą. Każda redakcja ma swoje sympatie i antypatie polityczne, które stanowią pierwszy podstawowy klucz dobierania redakcyjnego zespołu. Dziennikarz nie jest więc jedynie medium przekazującym określone fakty, ale widzącym je poprzez posiadane nastawienie i światopogląd. Pominięcie tego wątku jest zaś oczywistym zaniedbaniem.

To, o co chodzi w czytaniu, to maksymalne oddzielenie opinii od faktów i na podstawie zdobytej wiedzy wyrabianie sobie własnego zdania. Subiektywny przekaz „relacjonujących” i wybiórczość ich postrzegania jest oczywiście znaczącym utrudnieniem (bo im przecież zależy aby nas przekonać – to nie są neutralni komentatorzy!), jednak są metody radzenia sobie z tym. Szczególnie dziś, kiedy w dobie Internetu nie musimy ponosić kosztów z kupowaniem gazet, ale różnorodne teksty możemy porównywać na ekranie własnego komputera.

Metoda postępowania będzie bardzo prosta i trudna zarazem. Prosta w formie, ale trudna w treści. Formą jest to, iż tekstowi należy stawiać pytania, „dręczyć go” jak świadka, który ma w sobie ukryte ważne fakty, a którego postrzeganie jest wybiórcze i stronnicze; trzeba więc umiejętnie wyrwać mu z pamięci same fakty. Treścią jest zaś to, o co pytam. Niby łatwe, ale jednak najtrudniejsze. Źle zadane pytanie, bądź zadane w kwestii wątków nieistotnych, to błędna bądź nieistotna odpowiedź. Celne pytania, albo raczej cały ich zestaw, pozwala dostrzegać niekonsekwencje, wykrywać luki czy wreszcie wskazywać na nadużycia (np. mieszanie faktów z opiniami).

Jak pisałem w wydanym przez Wydawnictwo Szkolne PWN Trenerze: „…kiedy widzimy zapis – czyli tekst, jego formę, umieszczone w nim zdjęcie oraz całą otoczkę kontekstową w jakiej on występuje – docieramy do pewnej treści, do pewnego obrazu rzeczywistości, ale nie do niej samej. Jest to obraz rzeczywistości widziany TYMI KONKRETNYMI OCZYMA. Zawsze jest to obraz TEGO, KTO PISZE. Nie wiemy – jeśli możemy pokusić się o takie stwierdzenie – czy gdyby rzeczywistość sama siebie zobaczyła w takim obrazie, rozpoznałaby się. Zakładając nawet dobrą wolę piszącego, każdy obraz ma w sobie ukrytą wolę bycia prawdziwym, ale przecież takim nie jest. Obiektywizm może być co najwyżej coraz bardziej prawdopodobnym stanem naszego myślenia, ale nigdy nie jest osiągany. Zbyt wiele rzeczy warunkuje nasze ludzkie postrzeganie. Jeśli zatem chcemy dotrzeć do obrazu prawdziwego, doszukać się go w analizowanych tekstach, to podstawowym narzędziem jest stawianie tekstowi pytań. Właściwie postawione pytanie jest naszym największym orężem. To ono rozpoczyna cały ciąg myślowy, na końcu którego jest poszukiwana przez nas odpowiedź. Źle zadane pytania, bez względu na ich ilość, nie przybliżą nas do prawdy. Jedno dobre – i owszem.”

1 2 3 4

Panel ucznia

Nazwa użytkownika:

Hasło:

Zarejestruj się Zapomniałem hasła...
POWTÓRKA MATURALNA
ponwtśrczwptsobnie
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
     12
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
Szkoła języków obcych Profi-lingua